Polski Cmentarz Wojenny w Auberive (Francja)


Polski Cmentarz Wojenny jest jedną z trzech nekropolii znajdujących się w Auberive - sąsiadują z nim cmentarze wojenne francuski i niemiecki. Jest miejscem spoczynku 385 polskich żołnierzy poległych w czasie I wojny światowej (z Armii Polskiej we Francji gen. Józefa Hallera) oraz II wojny światowej (w 1940 r. w kampanii francuskiej oraz w 1944 r. podczas walk na froncie zachodnim). Wśród poległych jest też siedmiu polskich lotników.

Trzech pierwszych poległych służyło we francuskiej jednostce myśliwskiej Groupe de Chasse II/10. Byli to ppor. Dudwał, ppor. Poniatowski oraz mjr. dypl. Wyrwicki. 7 czerwca 1940 r. ok. godz. 5:00 polecieli na osłonę własnych wojsk w rejonie Le Tréport-Neufchâtel w składzie dziewięciosamolotowego klucza. Piloci dostrzegłszy Messerschmitty 110 rozpoczęli pościg, ale sami zostali zaatakowani przez Messerschmitty 109. W pierwszym ataku trafiony został Wyrwicki, który za sterami Blocha MB-152 nr "2" (115/Y-602) rozbił się w lesie Le Bois de Tous Vents koło Fresnoy-Folny. Ciężko ranny trafił do szpitala w Rouen, gdzie zmarł tego samego dnia o godz. 9:00. Po dłuższej walce ofiarą Niemców stał się także Dudwał, który ok. godz. 6:30 został zestrzelony na Blochu MB-152 (130/Y-617) i rozbił się w lesie La Marre koło St. Germain-sur-Eaulne. Poniatowski - pilotujący Blocha MB-152 nr "10" (688) - również trafiony przez Bf 109 rozbił koło szosy biegnącej od Fresnoy-Folny ku Fontaine-le-Sec.

Trzech pozostałych spoczywających w Auberive pilotów - ppor. Lachowicki-Czechowicz, por. Obuchowski oraz kpr. Uchto - należało do 1/145 Dywizjonu Myśliwskiego "Warszawskiego". 9 czerwca 1940 r. ok. godz. 14:30 w składzie pełnego dywizjonu wystartowali z zadaniem przechwycenia formacji Dornierów 17 osłanianych przez ok. 20 Messerschmittów 109. Do starcia z Niemcami doszło w rejonie Vernon. Siedmiu Polaków padło ofiarą celnego ognia niemieckich myśliwców. Poległo trzech z nich, zestrzelonych za sterami Caudronów CR-714 (Lachowicki-Czechowicz pilotował samolot nr "14", Obuchowski - nr "4", a Uchto - nr "8").

Jedynym pochowanym w Auberive żołnierzem personelu naziemnego lotnictwa był st. szer. Środa. Należał do grupy mechaników skierowanej do bazy lotniczej w Bordeaux. Zginął 17 maja 1940 r. podczas bombardowania Bordeaux.

Umiejscowienie grobów polskich lotników jest następujące: Dudwał - grób nr 253 (działka 2, rząd 11, miejsce 1); Lachowicki-Czechowicz - grób nr 305 (działka 4, rząd 2, miejsce 5); Obuchowski - grób nr 306 (działka 4, rząd 2, grób 6); Poniatowski - grób nr 193 (działka 2, rząd 9, miejsce 1); Środa - grób nr 263 (działka 2, rząd 11, grób 11); Uchto - grób 303 (działka 4, rząd 2, miejsce 3); Wyrwicki - grób 284 (działka 4, rząd 1, grób 8).

Stopień Nazwisko, imię Data śmierci Jednostka
ppor. pil. Dudwał Hieronim 07.06.1940 Groupe de Chasse II/10
ppor. pil. Lachowicki-Czechowicz Lech 09.06.1940 1/145 Dywizjon Myśliwski
por. pil. Obuchowski Jan 09.06.1940 1/145 Dywizjon Myśliwski
ppor. pil. Poniatowski Jerzy 07.06.1940 Groupe de Chasse II/10
st. szer. mech. Środa Józef 17.05.1940 Base Aérienne Bordeaux
kpr. pil. Uchto Edward 09.06.1940 1/145 Dywizjon Myśliwski
mjr dypl. pil. Wyrwicki Eugeniusz 07.06.1940 Groupe de Chasse II/10
Razem
7
   

Wojciech Zmyślony



Wejście na Polski Cmentarz Wojenny w Auberive.

Znajdujący się w centralnym punkcie cmentarza pomnik ku czci poległych. Na tablicy zapisano w języku polskim: "FEDERACJA POL O.O. WE FRANCJI BOHATEROM ARMII GEN. HALLERA I ODRODZONEJ ARMII POLSKIEJ WE FRANCJI W R. 1939 POLEGŁYM ZA WOLNOŚĆ POLSKI I FRANCJI NA POLACH CHAMPANJI W R. 1914-18 I 1939-45".

Widok ogólny cmentarza.

Widok ogólny cmentarza.

Grób ppor. pil. Hieronima Dudwała (na tabliczce widnieje błędnie zapisane nazwisko - "Dudwat").

Grób ppor. pil. Lecha Lachowickiego-Czechowicza (z brakującą tabliczką z imieniem i nazwiskiem).

Grób por. pil. Jana Obuchowskiego (na tabliczce widnieje błędnie zapisane imię - "Jean").

Grób ppor. pil. Jerzego Poniatowskiego.

Grób st. szer. mech. Józefa Środy (na tabliczce widnieje błędnie zapisane imię - "Joseph").

Grób kpr. pil. Edwarda Uchto.

Grób mjr. dypl. pil. Eugeniusza Wyrwickiego.


Źródła:
fotografie autorstwa pana Grzegorza Zaleskiego
Belcarz B., Polskie lotnictwo we Francji 1940, Stratus, Sandomierz 2002
Śliżewski G., Gorzka słodycz Francji. Polscy piloci myśliwscy wiosny 1940 roku, ZP Grupa, Warszawa 2010