Polski Cmentarz Wojenny w Bolonii (Włochy)


Polski Cmentarz Wojenny w Bolonii jest miejscem spoczynku 1416 polskich żołnierzy, przede wszystkim z 2 Korpusu Polskiego, poległych w czasie walk o Bolonię w kwietniu 1945 r., ale także zabitych wcześniej i ekshumowanych po wojnie z cmentarzy włoskich. Wśród nich jest 11 lotników: 4 pilotów i 7 członków personelu naziemnego. Należeli do 318 Dywizjonu Myśliwsko-Rozpoznawczego "Gdańskiego" oraz 663 Dywizjonu Samolotów Artylerii (jednostki 2 Korpusu Polskiego, nie wchodzącej w skład Polskich Sił Powietrznych). Pięciu z nich było na ewidencji armii, a sześciu na ewidencji lotnictwa.

Por. Nowak z 318 Dywizjonu został przeniesiony czasowo 21 sierpnia 1944 r. do 241 Dywizjonu Myśliwskiego RAF (241 Squadron). 30 sierpnia brał udział w locie bojowym na atakowanie niemieckiego transportu kołowego. Podczas wykonywania zadania został trafiony ogniem obrony przeciwlotniczej. Pilotowany przez niego Spitfire VIII (JG540) zahaczył skrzydłem o drzewo i rozbił się doszczętnie. Oficer zginął na miejscu.

Kolejny z pilotów leżących w Bolonii to por. Kuroczycki. Do 318 Dywizjonu przybył 9 grudnia 1944 r., jednak po paru dniach odszedł do jednostki 5 Refresher Flying Unit w Perugii, standardowe dla pilotów trafiających na front włoski. 16 grudnia podczas startu do lotu treningowego w jego Spitfirze F.IX (EN352) przerwał silnik. Samolot rozbił się, a Kuroczycki odniósł ciężkie obrażenia czaszki i kręgosłupa. Sparaliżowany trafił do brytyjskiego szpitala wojennego w Perugii, gdzie zmarł 16 lutego 1945 r.

St. szer. Grygo zginął 11 grudnia 1944 r. na lotnisku w Neapolu. Został uderzony śmigłem kołującego samolotu, pilotowanego przez chor. Stanisława Szubkę, a przewożącego na pokładzie gen. Władysława Andersa i jego adiutanta rtm. Stanisława Lubomirskiego (samolot Andersa i jego załoga w tym okresie wpisani byli formalnie na stan 318 Dywizjonu).

14 kwietnia 1945 r. chwilę po starcie na lot bojowy (korygowanie ognia artylerii) na skutek błędu w pilotażu rozbił się por. Grodzicki, lecący na Austerze V (RT621). Był jedynym poległym na wojnie pilotem 663 Dywizjonu. Pozostali pochowani w Bolonii lotnicy byli ofiarami wypadków niezwiązanych z służbą w powietrzu. 31 maja 1945 r. zginął plut. Łemech z personelu naziemnego 663 Dywizjonu. Przyczyną był wypadek drogowy, w którym jadący na motocyklu Łemech zderzył się z ciągnikiem.

8 września 1945 r. zginął ppor. Kędzior z 318 Dywizjonu, który podczas lotu treningowego leciał na małej wysokości i rozbił się o drzewa w rejonie miasta Civitanova. Pilotował Spitfire'a LF.IX LW-L (TA864).

9 września 1945 r. w wypadku samochodowym w Porto San Giorgio życie stracił kolejny pilot 318 Dywizjonu, por. Lis. Na drodze między Civitanova a Porto San Giorgo doszło do zderzenia ciężarówki 318 Dywizjonu z włoską ciężarówką.

9 kwietnia 1946 r. zginął sierż. Sałek z 663 Dywizjonu zamordowany podczas napadu bandyckiego na ulicach Mediolanu. Brak informacji o okolicznościach śmierci czterech pozostałych żołnierzy 663 Dywizjonu: bomb. Jurałowicza, kan. Remblewskiego, kpr. Ryby i bomb. Sawościanika.

Stopień Nr ewid. Nazwisko, imię Data śmierci Jednostka
por. pil. 179/III/1913 Grodzicki Sławomir * 14.04.1945 663 Dywizjon
st. szer. mech. (LAC) 709641 Grygo Antoni 11.12.1944 318 Dywizjon
bomb. 6/III/1925 Jurałowicz Władysław * 08.05.1945 663 Dywizjon
ppor. pil. (F/O) P-2984 Kędzior Zdzisław 08.09.1945 318 Dywizjon
por. pil. (F/O) P-2443 Kuroczycki Florian 16.02.1945 5 Refresher Flying Unit
ppor. pil. (F/O) P-2753 Lis Tadeusz 09.09.1945 318 Dywizjon
plut. mech. (LAC) 783866 Łemech Stanisław 31.05.1945 663 Dywizjon
por. pil. (F/O) P-2070 Nowak Czesław 30.08.1944 241 Dywizjon RAF
kan. 239/III/1924 Remblewski Julian * 01.08.1945 663 Dywizjon
kpr. 133/III/1919 Ryba Piotr * 26.02.1945 663 Dywizjon
kpr. mech. (LAC) 704696 Sałek Jan 09.04.1946 663 Dywizjon
bomb. 283/III/1922 Sawościanik Wiktor * 10.08.1946 663 Dywizjon
 
Razem
7 + [5]
   
* na ewidencji 2 Korpusu Polskiego

Wojciech Zmyślony



Wejście na Polski Cmentarz Wojenny w Bolonii.

Widok na bramę wejściową od strony terenu cmentarza.

Groby wojenne polskich żołnierzy.

Inne ujęcie terenu cmentarza z setkami polskich krzyży.

Ujęcie przedstawiające krzyże od tyłu, z widokiem na bramę wejściową.

Grób por. pil. Czesława Nowaka.


Źródła:
fotografie autorstwa pana Jerzego Kobackiego
dokumenty z Instytutu Polskiego i Muzeum Sikorskiego w Londynie
Cumft O., Kujawa H. K., Księga lotników polskich 1939-1946, Wydawnictwo MON, Warszawa 1989
Krzystek T. J., Personel PSP w Wielkiej Brytanii 1940-1947, Agencja Lotnicza ALTAIR, Warszawa 2007
Ku czci poległych lotników 1939-1945, Agencja Lotnicza ALTAIR, Warszawa 2006
Stolarski R. E., Wroński M., Waleczne "Kubusie", Wydawnictwo Instytutu Tarnogórskiego, Tarnowskie Góry 1999
Wykaz poległych i zmarłych żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych, Instytut Historyczny im. Sikorskiego, Londyn 1952