Cmentarz Wschodni w Boulogne-sur-Mer (Francja)


Cmentarz Wschodni w Boulogne jest miejscem spoczynku 5801 żołnierzy Wspólnoty Brytyjskiej (wśród nich 69 niezidentyfikowanych), w tym 5577 z lat 1914-1918, oraz 224 z II wojny światowej. Znajduje się tam 11 grobów lotników Polskich Sił Powietrznych: jednej pełnej załogi bombowej oraz sześciu pilotów myśliwskich.

Pierwszy z poległych to ppor. Pavlovič (promowany na stopień oficerski pośmiertnie), zestrzelony 20 kwietnia 1941 r. w czasie lotu "Sphere" nad Francję. Podczas walki z Messerschmittami Bf 109 z jednostki JG 51 w rejonie przylądka Cap Gris Nez został zestrzelony na swoim Spitfirze IIA RF-V (P7859). Był pilotem 303 Dywizjonu im. Tadeusza Kościuszki narodowości czeskiej, który wybrał służbę u Polaków mimo tworzenia się w Wielkiej Brytanii jednostek czechosłowackich.

9 sierpnia 1941 r. za sterami Spitfire'a IIB PK-H (P8696) poległ sierż. Niewiara z 315 Dywizjonu "Dęblińskiego", zestrzelony przez Messerschmitty podczas wymiatania nad Boulogne. 16 września 1941 r. poległ inny "Dębliniak", por. Woliński, którego Spitfire VB PK-T (AB923) padł ofiarą myśliwców podczas wymiatania w rejonie St. Omer, i rozbił się koło wzgórza Mont Lambert. 8 grudnia 1941 r. poległ ostatni ze spoczywających w Boulogne pilotów 315 Dywizjonu. Kpt. Groszewski, o którym mowa, uczestniczył w locie "Ramrod 15" i został zestrzelony przez nieprzyjacielski myśliwiec. Wpadł ze swym Spitfirem VB PK-W (BL323) do morza. Udało mu się wydostać z kabiny i przez pewien czas utrzymywał się na powierzchni wody w kamizelce ratunkowej, jednak nie doczekał się ratunku i utonął.

29 kwietnia 1942 r. poległ kpt. Ozyra, dowódca 317 Dywizjonu Myśliwskiego "Wileńskiego". Został zestrzelony przez Focke-Wulfy Fw 190 w rejonie Le Treport w czasie lotu "Circus 145". Przypuszczalnie próbował wyskoczyć na spadochronie, jednak nie zdołał tego uczynić i wpadł wraz ze swoim Spitfirem VB JH-S (AR332) do morza na wysokości miejscowości Camiers.

Nocą z 6 na 7 grudnia 1942 r. zginęła załoga Wellingtona IV BH-O (Z1401) z 300 Dywizjonu Bombowego "Ziemi Mazowieckiej" w składzie: kpr. Furmaniak, por. Cichowicz, kpr. Derulski, kpr. Sapko i st. szer. Kozakiewicz. Lotnicy wykonywali lot z zadaniem bombardowania Mannheim, jednakże ich samolot został strącony ogniem obrony przeciwlotniczej koło Boulogne.

Ostatni z pochowanych (i jedyny zabity nie na skutek działalności wroga, lecz z powodu nieszczęśliwego wypadku) to por. Kondracki z 316 Dywizjonu "Warszawskiego". 9 sierpnia 1943 r. ok. godz. 18:30 podczas zadania "Ramrod 191" zderzył się w powietrzu z innym samolotem swojej jednostki. Jego Spitfire F.IX SZ-R (BS457) runął na dół i rozbił się między miejscowościami Neuf Manoir i Ledinghem. Pilot drugiego Spitfire'a F.IX - oznaczonego SZ-E (BS302) - por. Michał Maciejowski uratował się skokiem na spadochronie, jednak trafił do niemieckiej niewoli.

Stopień Nr ewid. Nazwisko, imię Data śmierci Jednostka
por. naw. (F/O)P-1301Cichowicz Stanisław06/07.12.1942300 Dywizjon
kpr. rtg. (Sgt)793486Derulski Zdzisław06/07.12.1942300 Dywizjon
kpr. pil. (Sgt)780860Furmaniak Józef06/07.12.1942300 Dywizjon
kpt. pil. (F/O)P-0544Groszewski Bernard08.12.1941315 Dywizjon
por. pil. (F/O)P-1602Kondracki Lech09.08.1943316 Dywizjon
st. szer. strz. (Sgt)703029Kozakiewicz Adam06/07.12.1942300 Dywizjon
sierż. pil. (Sgt)782860Niewiara Andrzej09.08.1941315 Dywizjon
kpt. pil. (S/Ldr)76764Ozyra Piotr29.04.1942317 Dywizjon
ppor. pil. (Sgt)782594Pavlovič Matěj20.04.1941303 Dywizjon
kpr. strz. (Sgt)781680Sapko Bolesław06/07.12.1942300 Dywizjon
por. pil. (F/O)P-0722Woliński Kazimierz16.09.1941315 Dywizjon
 
Razem
11
   

Wojciech Zmyślony



Furtka wejściowa prowadząca ku kwaterze, w której znajdują się groby wojenne Wspólnoty Brytyjskiej.

Groby wojenne na Cmentarzu Wschodnim w Boulogne. Na pierwszym planie widoczne mogiły członków załogi Wellingtona IV BH-O (Z1401) z 300 Dywizjonu Bombowego "Ziemi Mazowieckiej", poległych nocą z 6 na 7 grudnia 1942 r. W tle widoczna część cywilna nekropolii.

Inna część cmentarza, w której spoczywają trzej polscy myśliwcy.

Grób por. naw. Stanisława Cichowicza.

Grób kpr. rtg. Zdzisława Derulskiego.

Grób kpr. pil. Józefa Furmaniaka.

Grób kpt. pil. Bernarda Groszewskiego.

Grób por. pil. Lecha Kondrackiego.

Grób st. szer. strz. Adama Kozakiewicza.

Grób sierż. pil. Andrzeja Niewiary.

Grób kpt. pil. Piotra Ozyry.

Grób ppor. pil. Matěja Pavloviča.

Grób kpr. strz. Bolesława Sapki.

Grób por. pil. Kazimierza Wolińskiego.


Źródła:
fotografie autorstwa pana Grzegorza Zaleskiego
Krzystek T. J., Personel PSP w Wielkiej Brytanii 1940-1947, Agencja Lotnicza ALTAIR, Warszawa 2007
Ku czci poległych lotników 1939-1945, Agencja Lotnicza ALTAIR, Warszawa 2006