Cmentarz Chichester Cemetery w Chichester hr. West Sussex (Anglia)


Na cmentarzu Chichester Cemetery spoczęło czterech polskich lotników, w tym aż trzech myśliwców-weteranów bitwy o Anglię. Pierwszym z nich był ppor. Własnowolski z 213 squadronu RAF. 1 listopada 1940 r. ok. godz. 16.00 wykonywał lot bojowy w składzie swojego dywizjonu. Nad południowym wybrzeżem Anglii, nad miastem Stoughton, doszło do walki z Messerschmittami Bf 109. W walce tej Hurricane I AK-V (N2608) Polaka został zestrzelony i rozbił się niedaleko Liphook Game Farm. Pilot zginął na miejscu.

Pilot 145 squadronu RAF kpr. pchor. Sasak 30 listopada 1940 r. wystartował do lotu bojowego na Hurricanie I (P3704). W powietrzu w jego samolocie zapalił się silnik. Podczas próby przymusowego lądowania około 1,5 km na południe od Chichester maszyna rozbiła się o ziemię, a jej pilot zginął w katastrofie.

Dwóch kolejnych lotników służyło w 302 Dywizjonie Myśliwskim "Poznańskim". Pierwszym był por. Pilch, który 20 lutego 1941 r. w czterosamolotowym kluczu (poza nim: ppor. Bronisław Bernaś, ppor. Marceli Neyder, sierż Marian Rytka) wystartował do treningowej walki powietrznej. Po osiągnięciu 20 000 stóp piloci rozpoczęli pojedynki w dwójkach. Po kilkunastu minutach Pilch wszedł Bernasiowi na ogon, co ten drugi uznał za koniec pierwszej walki. Próbował dołączyć na skrzydło Pilcha, który w tym momencie rozpoczął niekontrolowane nurkowanie. Nie wyszedł z niego i siedząc za sterami płonącego (samolot zapalił się w powietrzu) Hurricane'a I WX-X (R2687) rozbił się koło miasta Arundel w hrabstwie West Sussex.

Drugim pochowanym lotnikiem 302 dywizjonu był mechanik szer. Przybyłowski. Zginął 14 lutego 1941 r. podczas wykonywania obowiązków służbowych, tj. obsługiwania samolotu na lotnisku Westhampnett. Wypadek nastąpił, gdy Spitfire z 610 squadronu RAF lądując uderzył od góry w zaparkowanego na lotnisku Hurricane'a I WX-F (P3867). Siedzący w kabinie Przybyłowski zginął, zaś drugi lotnik z personelu naziemnego, który siedział na końcówce skrzydła przeżył, odnosząc poważne obrażenia.

Stopień Numer służbowy Nazwisko, imię Data śmierci Jednostka
por. pil. (P/O) P-1295 Pilch Edward 20.02.1941 302 dywizjon
szer. mech. (AC2) 793584 Przybyłowski Jan 14.02.1941 302 dywizjon
ppor. pil. (P/O) 76736 Własnowolski Bolesław 01.11.1940 213 squadron RAF
kpr. pchor. pil. (Sgt) 781267 Sasak Wilhelm 30.11.1940 145 squadron RAF
 
Razem
4
   

Andrzej Michalski



Grób kpr. pchor. pil. Wilhelma Sasaka.

Zbliżenie na napis na grobie Sasaka, brzmiący w tłumaczeniu: "Ku pamięci kpr. pchor. pil. Sgt RAF Wilhelma Sasaka, urodzonego 11 października 1916 r. w Polsce, zmarłego 30 listopada 1940 r. w Anglii, poległego za Polskę".

Ujęcie przedstawiające wszystkie cztery polskie groby na cmentarzu w Chichester.

Grób por. pil. Edwarda Pilcha.

Grób szer. mech. Jana Przybyłowskiego.

Grób ppor. pil. Bolesława Własnowolskiego.

Działka z grobami wojennymi cmentarza w Chichester. Obok grobów Polaków widoczne są także mogiły żołnierzy brytyjskich, czechosłowackich i niemieckich.

Kaplica oraz biuro cmentarza.

Tablica informacyjna z regulaminem oraz podanymi godzinami otwarcia cmentarza.


Źródła:
fotografie autorstwa pana Andrzeja Michalskiego
dokumenty z National Archives w Kew
Krzystek T. J., Personel PSP w Wielkiej Brytanii 1940-1947, Agencja Lotnicza ALTAIR, Warszawa 2007
Ku czci poległych lotników 1939-1945, Agencja Lotnicza ALTAIR, Warszawa 2006