Cmentarz Tomnahurich Cemetery w Inverness hr. Highland (Szkocja)


Na cmentarzu Tomnahurich Cemetery w Inverness pochowanych jest sześciu polskich lotników. Wszyscy oni służyli w szkole strzelców pokładowych 2 Air Gunnery School w Dalcross, gdzie latali nieoperacyjnie: w ramach praktyki przed skierowaniem do jednostki szkolenia bojowego, lub w ramach odpoczynku po turze lotów operacyjnych.

Pierwszym pochowanym w Inverness Polakiem był ppor. Traugutt, który zginął wraz z uczniem-strzelcem Cpl Arthurem Dalem 23 kwietnia 1942 r. Ich Defiant I (N1792) rozbił się podczas wykonywania okręgu przy podejściu do lądowania w Dalcross, po wykonanym pomyślnie zadaniu.

Plut. Legarski 21 grudnia 1942 r. wykonywał lot ćwiczebny z uczniem na strzelanie powietrzne na samolocie Defiant I (T4032). Podczas wychodzenia z zakrętu Legarski prawdopodobnie wskutek oślepienia przez słońce zderzył się z innym Defiantem I (N1625). W wyniku kolizji oba samoloty spadły i rozbiły się o ziemię: zginęli Legarski oraz strzelec z jego samolotu LAC Sydney Crouch, a także strzelec z drugiej maszyny, Cpl Donald Smith. Pilot tego samolotu, Sgt Włodzimierz Link, uratował się skacząc ze spadochronem.

Kpr. Świderski stracił życie 16 marca 1943 r. pilotując Defianta I (T4101). W locie na niskiej wysokości zderzył się z drzewem i rozbił koło miejscowości Nairn.

St. szer. Bartnik zginął 5 maja 1943 r., podczas pilotowania samolotu Martinet I (HP419) holującego rękaw do strzelania powietrznego. Ok. godz. 16:00 lecąc nisko nad ziemia zderzył się z linia wysokiego napięcia i rozbił ok. 2,5 km na południowy zachód od Inverness.

Kolejnym lotnikiem zabitym w czasie służby w 2 Air Gunnery School był odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari kpt. Metler, który po ukończeniu tury operacyjnej w 300 Dywizjonie Bombowym "Ziemi Mazowieckiej" został przydzielony na nieoperacyjne latanie do Dalcross. 12 kwietnia 1943 r. podczas lotu szkolnego wraz z uczniem AC1 Davidem Jonesem pilotowany przez niego samolot Martinet I (HP414) z niewiadomych przyczyn w okolicy Dalcross wpadł w korkociąg, rozbił się o ziemię i doszczętnie spłonął.

Dwa miesiące później, 16 czerwca 1943 r., w kolejnym tragicznym wypadku życie stracił st. sierż. Szczegóra. W czasie lotu szkolnego na strzelanie do celów na morzu pilotowany przezeń Martinet I (HP478) wpadł w korkociąg i zatonął w morzu niedaleko Findhorn.

Stopień Nr ewid. Nazwisko, imię Data śmierci Jednostka
st. szer. pil. (Sgt) 709502 Bartnik Witold 05.05.1943 2 Air Gunnery School
plut. pil. (Sgt) 780588 Legarski Franciszek 21.12.1942 2 Air Gunnery School
kpt. pil. (F/Lt) 76768 Metler Edward 12.04.1943 2 Air Gunnery School
st. sierż. pil. (Sgt) 794974 Szczegóra Ignacy 16.06.1943 2 Air Gunnery School
kpr. pil. (Sgt) 783158 Świderski Józef 16.03.1943 2 Air Gunnery School
ppor. pil. (P/O) P-1741 Traugutt Wiesław 23.04.1942 2 Air Gunnery School
 
Razem
6
   

Andrzej Michalski



Wejście na cmentarz Tomnahurich Cemetery w Inverness.

Tablica z nazwą nekropolii przy wejściu.

Widok na rząd polskich grobów.

Grób st. szer. pil. Witolda Bartnika.

Grób plut. pil. Franciszka Legarskiego.

Grób kpt. pil. Edwarda Metlera.

Grób st. szer. pil. Ignacego Szczegóry.

Grób kpr. pil. Józefa Świderskiego.

Grób ppor. pil. Wiesława Traugutta.


Źródła:
fotografia autorstwa pani Izabeli Kaminiarz
Krzystek T. J., Personel PSP w Wielkiej Brytanii 1940-1947, Agencja Lotnicza ALTAIR, Warszawa 2007
Ku czci poległych lotników 1939-1945, Agencja Lotnicza ALTAIR, Warszawa 2006