Brytyjski Cmentarz Wojenny Reichswald Forest w Kleve (Niemcy)


Brytyjski Cmentarz Wojenny Reichswald Forest koło Kleve jest gigantyczną nekropolią, w której spoczywa blisko 7600 żołnierzy Wspólnoty Brytyjskiej. Leży tam też aż 65 polskich lotników (w tym jeden nieznany z nazwiska). Prawie wszyscy służyli w jednostkach bombowych: 300 Dywizjonie "Ziemi Mazowieckiej", 301 Dywizjonie "Ziemi Pomorskiej", 304 Dywizjonie "Ziemi Śląskiej" oraz 305 Dywizjonie "Ziemi Wielkopolskiej". Większość z nich poległa podczas trwających przez całą wojnę nalotów na przemysłowe miasta pobliskiego Zagłębia Ruhry. Pierwsi z pochowanych tam bombowców zginęli w lipcu 1941 r., ostatni - w marcu 1945 r.

Jedynymi lotnikami spoza polskich dyonów bombowych w Reichswald Forest są: kpr. pchor. Sporny ze 106 squadronu RAF, plut. Donocik z 315 Dywizjonu Myśliwskiego "Dęblińskiego", ppor. Pyzik z 302 Dywizjonu Myśliwskiego "Poznańskiego" oraz kpr. Bieschke (służący pod nazwiskiem Bojeński) z personelu naziemnego 131 Skrzydła Myśliwskiego.

Pierwszy z nich zginął nocą z 28 na 29 stycznia 1942 r. podczas nalotu na Münster. Rozbity (przypuszczalnie na skutek oblodzenia) koło Düsseldorfu Hampden I (P4398) pogrzebał w swym wraku także resztę załogi z RAF: nawigatora Sgt Johna R. Anyana oraz strzelców-radiotelegrafistów Sgt Roberta M. Younga i Sgt Alfreda J. Dickersona. Plut. Donocik został zestrzelony 21 lutego 1945 r. w walce powietrznej nad Niemcami. Zginął próbując lądować przymusowo koło miejscowości Legden na swym postrzelanym Mustangu III PK-D (FB225). Ppor. Pyzik poległ 3 marca 1945 r., zestrzelony przez artylerię przeciwlotniczą podczas wykonywania ataku na kolumnę pojazdów. Rozbił się siedząc za sterami Spitfire'a XVI (TB823) pomiędzy Dorsten a Wesel w Niemczech. Kpr. Bieschke zginął na terenie III Rzeszy 13 kwietnia 1945 r. od wybuchu niemieckiego granatu (brak szczegółów na temat tego zdarzenia).

Poza lotnikami wymienionymi na poniższej liście, w Reichswald Forest znajdują się groby 9 polskich żołnierzy z 1 Dywizji Pancernej oraz 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej. Spoczywał tam także kpr. strz. Kazimierz Nawratil z 300 dywizjonu (poległy nocą z 22 na 23 maja 1944 r.), jednak po wojnie został ekshumowany do grobu prywatnego na cmentarz w Escaudain we Francji.

Stopień Numer służbowy Nazwisko, imię Data śmierci Jednostka
ppor. bomb. (P/O) P-2482 Andruszkiewicz Kazimierz 12/13.06.1944 300 dywizjon
kpr. bomb. (Sgt) 781725 Bartosiak Eugeniusz 24/25.06.1943 300 dywizjon
por. naw. (F/O) P-2097 Bergner Mieczysław 22/23.05.1944 300 dywizjon
kpr. kucharz (AC1) 707554 Bieschke Józef (ps. Bojeński Jan) 13.04.1945 131 Skrzydło Myśliwskie
kpr. strz. (Sgt) 780855 Bochaczek Antoni 26/27.03.1942 301 dywizjon
por. pil. (F/O) P-2197 Burkiewicz Henryk 12/13.06.1944 300 dywizjon
sierż. bomb. (F/Sgt) 784982 Chabrowski Stanisław 22/23.05.1944 300 dywizjon
plut. pil. (Sgt) 703901 Chwalibóg Zygmunt 25/26.11.1944 305 dywizjon
plut. pil. (F/Sgt) 792351 Donocik Józef 21.02.1945 315 dywizjon
kpr. rtg. (Sgt) 783260 Galiczyn Stanisław 25/26.07.1943 300 dywizjon
plut. pil. (F/Sgt) 782805 Garczyński Edmund 25/26.07.1943 300 dywizjon
plut. strz. (F/Sgt) 782730 Golec Michał 12/13.06.1944 300 dywizjon
plut. strz. (Sgt) 792069 Gołaszewski Mieczysław 25/26.03.1942 301 dywizjon
ppor. rtg. (P/O) P-1556 Grycz Czesław 26/27.03.1942 301 dywizjon
kpr. rtg. (Sgt) 793746 Horak Andrzej 25/26.07.1941 300 dywizjon
kpr. rtg. (F/Sgt) 705005 Horobiowski Jan 02.03.1945 300 dywizjon
kpr. strz. (Sgt) 784500 Jacewicz Sergiusz 24/25.06.1943 300 dywizjon
por. pil. (P/O) P-0483 Jakimowicz Władysław 25/26.07.1941 300 dywizjon
kpr. pil. (Sgt) 784142 Janik Józef 10/11.04.1942 304 dywizjon
plut. rtg. (Sgt) 704437 Jankowiak Kazimierz 22/23.05.1944 300 dywizjon
por. naw. (F/O) P-2017 Jankowski Witold 23/24.05.1943 300 dywizjon
ppor. pil. (P/O) P-1560 Jaroszyk Witold 26/27.03.1942 301 dywizjon
kpr. pil. (Sgt) 784058 Jawoszek Stanisław 24/25.06.1943 300 dywizjon
ppor. naw. (P/O) P-2412 Józefowicz Eugeniusz 12/13.06.1944 300 dywizjon
ppor. naw. (F/O) P-2365 Kaczan Henryk 25/26.02.1945 305 dywizjon
sierż. strz. (F/Sgt) 704558 Klucha Lucjan 12/13.06.1944 300 dywizjon
por. pil. (S/Ldr) 76636 Konarzewski Jan 20/21.02.1945 300 dywizjon
plut. pil. (Sgt) 782574 Konderak Izydor 17/18.08.1942 300 dywizjon
por. naw. (F/O) P-0766 Kowal Cezary 26/27.03.1942 301 dywizjon
plut. mech. pokł. (Sgt) 780049 Kozanecki Kazimierz 22/23.05.1944 300 dywizjon
por. naw. (F/O) P-1467 Kucza Kazimierz 21/22.07.1942 301 dywizjon
ppor. strz. (P/O) P-1724 Kuderski Piotr 21/22.07.1942 301 dywizjon
kpr. strz. (Sgt) 703387 Kulikowski Eugeniusz 23/24.05.1943 300 dywizjon
por. pil. (F/O) P-2420 Lech Tadeusz 25/26.02.1945 305 dywizjon
por. pil. (F/O) P-0968 Lewicki Cezary 21/22.07.1942 301 dywizjon
por. bomb. (F/O) P-0967 Lewicki Henryk 23/24.05.1943 300 dywizjon
st. szer. rtg. (Sgt) 780393 Maliszewski Robert 21/22.07.1942 301 dywizjon
sierż. mech. pokł. (F/Sgt) 780079 Marona Czesław 14.10.1944 300 dywizjon
ppłk naw. (F/Lt) P-0999 Młynarski Edward 12/13.04.1942 304 dywizjon
kpr. naw. (Sgt) 704308 Modrany Stanisław 20/21.02.1945 300 dywizjon
por. naw. (F/O) P-2266 Nieszkodny Adam 02.03.1945 300 dywizjon
por. naw. (F/O) P-0916 Obrycki Karol 24/25.06.1943 300 dywizjon
kpt. strz. (F/O) P-0096 Okoński Brunon 09/10.07.1941 305 dywizjon
kpt. naw. (F/Lt) P-0266 Osuchowski Zbigniew 14.10.1944 300 dywizjon
kpr. naw. (Sgt) 703304 Parzych Zenon 25/26.11.1944 305 dywizjon
st. sierż. rtg. (W/O) 783189 Perun Józef 14.10.1944 300 dywizjon
por. pil. (F/O) P-1097 Peszkowski Bolesław 21/22.07.1942 301 dywizjon
por. pil. (F/O) P-1733 Piątkowski Henryk 23/24.05.1943 300 dywizjon
plut. mech. pokł. (Sgt) 784462 Porowski Edward 12/13.06.1944 300 dywizjon
ppor. pil. (F/O) P-2923 Pyzik Tadeusz 03.03.1945 302 dywizjon
kpr. rtg. (Sgt) 783028 Ratajczyk Czesław 23/24.05.1943 300 dywizjon
ppor. pil. (P/O) P-1617 Retur Zdzisław 26/27.03.1942 301 dywizjon
st. sierż. pil. (W/O) 793177 Sarachman Stanisław 14.10.1944 300 dywizjon
kpr. rtg. (Sgt) 781577 Skośkiewicz Franciszek 24/25.06.1943 300 dywizjon
kpr. bomb. (Sgt) 793899 Skwarek Stanisław 25/26.07.1943 300 dywizjon
plut. pil. (F/Sgt) 780434 Słoma Mieczysław 25/26.07.1941 300 dywizjon
kpr. pchor. pil. (Sgt) 784804 Sporny Antoni 28/29.01.1942 106 squadron RAF
por. naw. (P/O) P-0331 Srzednicki Tadeusz 25/26.07.1941 300 dywizjon
kpr. rtg. (Sgt) 793195 Sumiga Jan 12/13.06.1944 300 dywizjon
kpr. strz. (F/Sgt) 703444 Święcicki-Stecki Stanisław 14.10.1944 300 dywizjon
ppor. bomb. (F/O) P-2429 Świniarski Henryk 14.10.1944 300 dywizjon
kpr. strz. (Sgt) 792294 Winkel Leon 22/23.05.1944 300 dywizjon
plut. strz. (Sgt) 780217 Zemmler Feliks 25/26.07.1941 300 dywizjon
    NN ok. 13.04.1942  
 
Razem
65
   

Wojciech Zmyślony



Brama wejściowa na cmentarz Reichwald Forest.

Tablica z nazwą nekropolii przy bramie wejściowej.

Skrytka z rejestrem cmentarnym z danymi pochowanych żołnierzy.

Charakterystyczny pomnik w formie krzyża-miecza zwany Cross of Sacrifice (Krzyż Poświęcenia).

Wykonany z piaskowca prostopadłościenny pomnik, tzw. Stone of Remembrance (Kamień Pamięci) z fragmentem wersetu z Księgi Mądrości Syracha (Syr. 44:14): "Their name liveth for evermore" (Biblia Króla Jakuba), czyli: "Imię ich żyje w pokoleniach" (Biblia Tysiąclecia).

Widok na cmentarz z olbrzymią połacią pokrytą białymi nagrobkami.

Teren cmentarza jest bardzo duży - poza kwaterami grobów dużą część zajmuje pięknie utrzymana murawa.

Brama widziana z terenu cmentarza.

Widok na rzędy grobów Polaków. Na drugim planie z prawej widoczne groby żołnierzy czechosłowackich.

Groby lotników polskich.

Groby lotników polskich.

Grób nieznanego z nazwiska polskiego lotnika, poległego ok. 13 kwietnia 1942 r. Na nagrobku widnieje napis: "Lotnik wojny 1939-1945 - Polskie Siły Zbrojne - Znany Bogu".

Grób ppor. bomb. Kazimierza Andruszkiewicza (tablicę z piaskowca na czas jej renowacji zastąpiono tymczasową płytą).

Grób plut. pil. Józefa Donocika.

Grób kpr. rtg. Jana Horobiowskiego.

Grób ppor. naw. Eugeniusza Józefowicza.

Grób por. pil. Jana Konarzewskiego.

Grób por. naw. Kazimierza Kuczy.

Grób por. pil. Tadeusza Lecha.

Grób por. naw. Cezarego Lewickiego.

Grób ppłk. naw. Edwarda Młynarskiego.

Grób por. naw. Karola Obryckiego.

Grób kpt. naw. Zbigniewa Osuchowskiego.

Grób ppor. pil. Tadeusza Pyzika.

Grób kpr. rtg. Czesława Ratajczyka.

Grób st. sierż. pil. Stanisława Sarachmana.

Grób kpr. pchor. pil. Antoniego Spornego.


Źródła:
fotografie autorstwa pana Dariusza Zawora
Cumft O., Kujawa H. K., Księga lotników polskich 1939-1946, Wydawnictwo MON, Warszawa 1989
Krzystek T. J., Personel PSP w Wielkiej Brytanii 1940-1947, Agencja Lotnicza ALTAIR, Warszawa 2007
Ku czci poległych lotników 1939-1945, Agencja Lotnicza ALTAIR, Warszawa 2006