Polski Cmentarz Wojenny w Grainville-Langannerie (Francja)


Polski Cmentarz Wojenny w Grainville-Langannerie jest największą polską nekropolią wojenną z czasów II wojny światowej we Francji. Spoczywa na niej 696 poległych - przede wszystkim "maczkowcy" z 1 Dywizji Pancernej, zabici w czasie walk w Normandii, a także liczni żołnierze Polskich Sił Powietrznych.

Jednym z dwóch poległych w służbie Polskich Sił Powietrznych we Francji jest kpr. Kędziora, należący do grupy szkolnej polskich lotników wysłanych na szkolenie do bazy lotniczej Rennes (Base Aérienne Rennes). Zginął w wyniku tragicznego wypadku, jaki wydarzył się 30 maja 1940 r. ok. godz. 17:15 na płycie lotniska. Polscy podoficerowie w Rennes zakwaterowani byli w stajniach, w bardzo złych warunkach. Z powodu trudnego do zniesienia zapachu unikali swoich kwater, spędzając większość czasu gdzie indziej. Kędziora położył się do drzemki na terenie lotniska. Został rozjechany przez kołującego Blocha MB-200 z francuską załogą: S/Lt Ravier, Sgt Guenard, Sgt Charbonnier. Polak trafił do szpitala, gdzie zmarł następnego dnia. Pochowany został początkowo w Rennes, dopiero po wojnie ekshumowano jego ciało na cmentarz w Grainville-Langannerie. Grób znajduje się w działce 3 (rząd I, grób 10).

Drugi lotnik poległy we Francji to st. sierż. Żak, szef mechaników polskiego klucza myśliwskiego przydzielonego pod dowództwem kpt. Jana Pentza do francuskiej jednostki Groupe de Chasse II/6. Zginął 16 maja 1940 r. od wybuchu bomby podczas nalotu niemieckich bombowców na lotnisko Vertain przy granicy z Holandią. Początkowo pochowany był na tamtejszym cmentarzu i dopiero w 1960 r. jego grób przeniesiono na Polski Cmentarz Wojenny (działka 2, rząd C, grób 4).

Poza Kędziorą i Żakiem na cmentarzu leży również 40 lotników Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii, poległych w latach 1941-1945 (z czego jeden niezidentyfikowany i jeden skreślony z ewidencji lotnictwa, poległy w szeregach 1 Dywizji Pancernej).

Stopień Nazwisko, imię Data śmierci Jednostka
kpr. pil. Kędziora Józef 31.05.1940 Base Aérienne Rennes
st. sierż. mech. Żak Józef 16.05.1940 Groupe de Chasse II/6
Razem
2
   

Wojciech Zmyślony



Wejście na Polski Cmentarz Wojenny w Grainville-Langannerie z flagami Polski i Francji, a także odznaką 1 Dywizji Pancernej - skrzydłem husarskim.

Ołtarz znajdujący się w centralnym punkcie cmentarza, naprzeciw bramy wejściowej.

Grób kpr. pil. Józefa Kędziory.

Grób st. sierż. mech. Józefa Żaka (na tabliczce widnieje błędny stopień - kapral).


Źródła:
fotografie autorstwa pana Grzegorza Zaleskiego
dokumenty z Ministere de la Défense - Secrétariat général pour l'administration w Metz
dokumenty z ONAC mémoire et solidarité w Metz
Belcarz B., Mizgojan i Larczycki cz. 2 [w:] Lotnictwo z Szachownicą 25 (5/2007)