Cmentarz wojskowy przy ul. Lipowej w Lublinie (lubelskie)


Cmentarz wojskowy jest częścią dużej, zabytkowej nekropolii w centrum Lublina, znanej jako cmentarz przy ul. Lipowej. W jego skład wchodzą także cmentarze: rzymskokatolicki, ewangelicko-augsburski oraz prawosławny, do których prowadzą bramy od ul. Lipowej. Wejście na część wojskową mieści się przy ul. Białej, stąd nieraz w literaturze spotkać można także określenie "cmentarz przy ul. Białej".

Pochowanych jest tam 2 lotników ludowego Wojska Polskiego: Polak i Rosjanin. Obaj spoczywają w grobie zbiorowym żołnierzy ludowego Wojska Polskiego, w kwaterze znajdującej się na lewo od bramy wejściowej (patrząc w głąb cmentarza), w pobliżu mauzoleum Armii Czerwonej i kwatery żołnierzy września 1939 r. Pierwszy z nich to mechanik 1 Pułku Lotnictwa Myśliwskiego "Warszawa", st. szer. Kruczek. Zginął 17 sierpnia 1944 r. uderzony w głowę śmigłem Jaka-1b na polowym lotnisku Dys na północ od Lublina. Drugim jest szer. Kułażenkow (żołnierz administracji w 14 inżynieryjnym batalionie budowy lotnisk), poległy 19 grudnia 1944 r. Wedle lakonicznego opisu zawartego w jednym z rosyjskich dokumentów, zginął na skutek wybuchu powstałego podczas pożaru.

Według literatury i rosyjskich dokumentów archiwalnych, na cmentarzu spoczęli także sierż. Andriej Jepiszkin (zastrzelony 25 listopada 1944 r. podczas próby ucieczki z aresztu wojskowego) oraz st. szer. Michaił Masłow (zmarł w grudniu 1944 r. z ran postrzałowych zadanych przez nieznaną osobę) - obaj z 14 inżynieryjnego batalionu budowy lotnisk. Ich grobów nie udało się znaleźć na cmentarzu. Ich dane nie figurują również w rejestrach zarządu cmentarza.

Stopień Nazwisko, imię Data śmierci Jednostka
st. szer. mech.Kruczek Eugeniusz17.08.19441 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego
szer.Kułażenkow Iwan19.12.194414 inżynieryjny batalion budowy lotnisk
Razem
2
   

Wojciech Zmyślony



Brama wejściowa od ul. Białej prowadząca bezpośrednio na cmentarz wojskowy.

Plan cmentarza stojący przy wejściu od ul. Białej. Na zielono zaznaczono cmentarz wojskowy, pozostałą część (kolor kremowy) tworzą cmentarze wyznaniowe: rzymskokatolicki, ewangelicko-augsburski i prawosławny.

Widok na kwaterę grobów żołnierzy ludowego Wojska Polskiego oraz żołnierzy Wojska Polskiego poległych we wrześniu 1939 r.

Widok na mauzoleum poległych żołnierzy Armii Czerwonej.

Widok na tablicę przy grobie zbiorowym poległych żołnierzy ludowego Wojska Polskiego.

Tablica na grobie zbiorowym z nazwiskami st. szer. mech. Eugeniusza Kruczka oraz szer. Iwana Kułażenkowa (imię zapisano w spolszczonej wersji - Jan).


Źródła:
fotografie autorstwa Wojciecha Zmyślonego
dokumenty z Centralnego Archiwum Ministerstwa Obrony Federacji Rosyjskiej w Podolsku
dokumenty z Zarządu Cmentarzy Komunalnych w Lublinie
Cumft O., Kujawa H. K., Księga lotników polskich 1939-1946, Wydawnictwo MON, Warszawa 1989