Cmentarz Norwich Cemetery w Norwich hr. Norfolk (Anglia)


Na cmentarzu w Norwich znajdują się dwie działki z grobami wojennymi, z I i II wojny światowej. Spoczywa na nich odpowiednio blisko 350 i blisko 200 żołnierzy - wśród nich ośmiu polskich lotników oraz dwóch żołnierzy armii Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Prawie wszyscy lotnicy służyli w jednostkach stacjonujących na lotniskach koło Norwich: II Skrzydle Myśliwskim w Coltishall oraz w III Skrzydle Myśliwskim w Hethel. Należeli w większości do personelu naziemnego i zginęli w nieszczęśliwych wypadkach już po zakończeniu wojny.

Pierwszymi pochowanymi na opisywanym cmentarzu polskimi lotnikami byli kpr. Stasiak oraz plut. Sakowicz. Służyli jako mechanicy w sekcji elektrycznej 6309 eszelonu obsługowego (jednostce technicznej obsługującej 309 Dywizjon Myśliwski "Ziemi Czerwieńskiej"). 24 grudnia 1945 r. odnieśli ciężkie obrażenia na skutek eksplozji i pożaru, do których doszło podczas czyszczenia mundurów benzyną. Stasiak zmarł tego samego dnia, a Sakowicz w szpitalu w Norwich w Sylwestra 1945 r.

20 marca 1946 r. w bazie Coltishall doszło do pożaru na składowisku bomb. Jadący alarmowo wóz strażacki przewrócił się na drodze kołowania w pobliżu hangaru i śmiertelnie przygniótł dwóch mechaników z 6306 eszelonu obsługowego (obsługującego samoloty 306 Dywizjonu Myśliwskiego "Toruńskiego"): plut. Trzcińskiego i kpr. Woźniaka. Trzeci lotnik został ciężko ranny.

22 marca 1946 r. na lotnisku Hethel doszło do nieszczęśliwego wypadku, w którym zginął mechanik 6316 eszelonu obsługowego (opiekującego się sprzętem 316 Dywizjonu Myśliwskiego "Warszawskiego"), plut. Socha. Stało się to gdy kołujący Mustang III (HB841) ze 126 Dywizjonu Myśliwskiego RAF (126 Squadron) z F/Lt Ianem G. Handysidem za sterami zderzył się na drodze kołowania z cysterną polskiej jednostki. Brytyjski pilot nie odniósł obrażeń, a samolot doznał nieznacznych uszkodzeń.

29 marca 1946 r. w wypadku lotniczym zginął plut. Sztuka z 303 Dywizjonu Myśliwskiego im. Tadeusza Kościuszki. Wystartował na oblot techniczny Mustanga IV PD-F (KH747) i chwilę po starcie z własnego lotniska, na skutek awarii silnika, rozbił się w Ketteringham w hrabstwie Norfolk.

18 września 1946 r. zmarł w szpitalu w następstwie wypadku drogowego plut. Nazarkiewicz, mający formalny przydział do 318 Dywizjonu Myśliwsko-Rozpoznawczego "Gdańskiego", a w praktyce należący do personelu obsługującego samolot gen. Władysława Andersa.

W Norwich spoczywa także och. Zagajewska z Pomocniczej Lotniczej Służby Kobiet, służąca jako kancelistka w Wydziale Opieki Dowództwa Sił Powietrznych. 22 kwietnia 1946 r., w poniedziałek wielkanocny, wraz ze swoim narzeczonym st. mar. Władysławem Śliżewskim (żołnierzem Polskiej Marynarki Wojennej) wybrała się na pływanie kajakiem na rzece Bure, na wysokości miejscowości Lamas. Prowizoryczny kajak (wykonany z zewnętrznego, doczepianego zbiornika paliwa dla samolotów) wywrócił się, a oboje pasażerowie utonęli.

Stopień Nr ewid. Nazwisko, imię Data śmierci Jednostka
plut. mech. (Cpl)709639Nazarkiewicz Leon18.09.1946318 Dywizjon
plut. mech. (Cpl)792663Sakowicz Henryk31.12.19456309 eszelon
plut. mech. (Cpl)782145Socha Kazimierz22.03.19466316 eszelon
kpr. mech. (LAC)704021Stasiak Zbigniew24.12.19456309 eszelon
plut. pil. (W/O)704334Sztuka Konrad29.03.1946303 Dywizjon
plut. mech. (LAC)794550Trzciński Aleksander20.03.19466306 eszelon
kpr. mech. (AC1)707106Woźniak Tadeusz20.03.19466306 eszelon
och. (Cpl)2793054Zagajewska Eugenia22.04.1946Dowództwo Sił Powietrznych
 
Razem
8
   

Wojciech Zmyślony



Brama wejściowa cmentarz Norwich Cemetery.

Pomnik Cross of Sacrifice (Krzyż Poświęcenia) oraz groby położone po wschodniej części działki grobów wojennych.

Widok ogólny na zachodnią część działki grobów wojennych.

Groby polskich żołnierzy, wyróżniające się charakterystycznym, pięciokątnym kształtem.

Grób plut. mech. Leona Nazarkiewicza.

Grób plut. mech. Henryka Sakowicza.

Grób plut. mech. Kazimierza Sochy.

Grób kpr. mech. Zbigniewa Stasiaka.

Grób plut. pil. Konrada Sztuki.

Grób plut. mech. Aleksandra Trzcińskiego.

Grób kpr. mech. Tadeusza Woźniaka.

Grób och. Eugenii Zagajewskiej.


Źródła:
fotografie autorstwa pana Błażeja Siwca
dokumenty z Instytutu Polskiego i Muzeum Sikorskiego w Londynie
Cumft O., Kujawa H. K., Księga lotników polskich 1939-1946, Wydawnictwo MON, Warszawa 1989
Krzystek T. J., Personel PSP w Wielkiej Brytanii 1940-1947, Agencja Lotnicza ALTAIR, Warszawa 2007