Cmentarz Zachodni w Oslo (Norwegia)


Na cywilnym Cmentarzu Zachodnim w Oslo znajduje się grób polskiej załogi ze 138 Dywizjonu do Zadań Specjalnych RAF (138 Squadron), jednostki do zadań specjalnych. Mogiła położona jest w północno-wschodnim narożniku cmentarza, poza terenem kwatery brytyjskich grobów wojennych (nad którą opiekę sprawuje Commonwealt War Graves Commission), w sąsiedztwie grobów szwedzkich, duńskich i holenderskich. Nocą z 29 na 30 października 1942 r. załoga w składzie: st. sierż. Sobkowiak, st. sierż. Zaremba, por. Wodzicki, por. Pantkowski, plut. Kozłowski, st. sierż. Madejski i sierż. Żuk poleciała do Polski z zadaniem dokonania zrzutu zaopatrzenia i trójki cichociemnych (por. Wiesława Szpakowicza ps. "Pak", por. Stanisława Hencela ps. "Pik" i ppor. Jerzego Bichniewicza ps. "Błękitny") w okolice Opola Lubelskiego. Lotnicy zadania nie wykonali, a po około 9 godzinach i 45 minutach ich samolot rozbił się w Norwegii. Radiotelegrafista do samego końca nadawał położenie załogi. Zginęli wszyscy obecni na pokładzie Halifaksa II NF-S (W7773). Wedle przypuszczeń przebieg zdarzeń był następujący: załoga była nad Polską, jednak nie odnalazła placówki i zawróciła do Anglii. Nad Danią samolot został uszkodzony i piloci wobec niemożności osiągnięcia brzegów Wielkiej Brytanii zdecydowali się na skierowanie się do Norwegii, by tam wylądować przymusowo, co skończyło się katastrofą. Ciała lotników Niemcy złożyli początkowo na wydmach. Po wojnie ekshumowano je na cmentarz w Egersund, a następnie na cmentarz w Oslo.

Stopień Nr ewid. Nazwisko, imię Data śmierci Jednostka
plut. mech. pokł. (Sgt) 784220 Kozłowski Czesław 29/30.10.1942 138 Dywizjon RAF
st. sierż. strz. (F/Sgt) 780189 Madejski Tadeusz 29/30.10.1942 138 Dywizjon RAF
por. rtg. (F/O) P-1571 Pantkowski Franciszek 29/30.10.1942 138 Dywizjon RAF
st. sierż. pil. (F/Sgt) 780420 Sobkowiak Franciszek 29/30.10.1942 138 Dywizjon RAF
por. naw. (F/O) 76627 Wodzicki Mariusz 29/30.10.1942 138 Dywizjon RAF
st. sierż. pil. (W/O) 780216 Zaremba Franciszek 29/30.10.1942 138 Dywizjon RAF
sierż. strz. (F/Sgt) 793039 Żuk Wacław 29/30.10.1942 138 Dywizjon RAF
 
Razem
7
   

Wojciech Zmyślony



Tablica na grobie załogi Halifaksa II NF-S (W7773), trzech cichociemnych oraz 24 innych Polaków, którzy zmarli i zginęli w Norwegii w latach II wojny światowej.

To samo ujęcie w zimowej scenerii. Śniegiem przykryta jest granitowa tablica z nazwiskami poległych.

Zbliżenie na napis na tablicy.

Zimowy krajobraz nekropolii w Oslo.

Plan cmentarza na tablicy przy wejściu.

Tablica z nazwiskami poległych lotników.


Źródła:
fotografie autorstwa: pani Zofii Balcerzak, pana Krzysztofa Kowalkowskiego
Bieniecki K., Lotnicze wsparcie Armii Krajowej, Wydawnictwo ARCANA, Kraków 1994
Krzystek T. J., Personel PSP w Wielkiej Brytanii 1940-1947, Agencja Lotnicza ALTAIR, Warszawa 2007
Ku czci poległych lotników 1939-1945, Agencja Lotnicza ALTAIR, Warszawa 2006