Cmentarz kościelny w St. Pieters-Rode (Belgia)


W nocy z 28 na 29 czerwca 1943 r. Bomber Command zorganizowało wyprawę bombową 608 bombowców na Kolonię. Nie powróciło z niej łącznie 25 załóg. W nalocie tym brało udział dziewięć załóg z 300 Dywizjonu "Ziemi Mazowieckiej". Pomimo trudnych warunków atmosferycznych panujących nad celem, pięć załóg wykonało zadanie i powróciło do bazy. Trzy załogi przerwały zadanie: jedna z powodu problemów z silnikiem oraz dwie z powodu ataku nocnych myśliwców. Jednym z tych samolotów był Wellington X BH-J (HZ438). Maszyna ta wystartowała z lotniska Ingham o godz. 22.45. O godz. 2.20, 9 km na połnocny zachód od miasta Leuven w Belgii, na wysokości 4 900 metrów samolot został przechwycony przez Messerschmitta Bf 110 pilotowanego przez asa niemieckich myśliwców nocnych Oblt. Paula Zornera, dowódcę jednostki 3./NJG 3, stacjonującej na lotnisku Vechta. Po krótkiej walce o godz. 2.30 samolot został zestrzelony. Eksplodował bezpośrednio nad ziemią koło miejscowości St. Pieters-Rode. Cała załoga zginęła. Na miejscu katastrofy znaleziono zwłoki czterech członków załogi. Ciało piątego, Tadeusza Kneblocha znaleziono kilka dni później, na polu w pewnej odległości od miejsca katastrofy. Wszyscy członkowie załogi zostali pochowani na małym przykościelnym cmentarzu w miejscowości St. Pieters-Rode. Groby ich znajdują się pod opieką lokalnego Towarzystwa Przyjaźni Flamandzko-Polskiej w Aarschot. Na płycie grobu mylnie umieszczona została odznaka skoczka spadochronowego, popularnego w Belgii symbolu 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej.

Oblt. Paul Zorner latał głównie z Ofw. Heinrichem Wilke, z którym razem uzyskali łącznie 59 pewnych zestrzeleń (wszystkie w nocy). Wykonał 272 zadania bojowe, z tego 110 w nocy. Przeżył wojnę. 10 maja 1945 r. w rejonie Karlsbad wraz z resztą swojej jednostki poddał się Amerykanom. Przekazany został Rosjanom. Z radzieckiej niewoli powrócił 30 grudnia 1949 r. Mieszkał w Homburgu w Niemczech, gdzie zmarł 27 stycznia 2014 r. w wieku 93 lat.

Stopień Numer służbowy Nazwisko, imię Data śmierci Jednostka
por. naw. (F/O) P-1976 Bogusławski Stefan 28/29.06.1943 300 dywizjon
kpr. rtg. (Sgt) 781969 Cieślik Maksymilian 28/29.06.1943 300 dywizjon
st. sierż. pil. (F/Sgt) 782266 Kleinschmidt Marian 28/29.06.1943 300 dywizjon
st. sierż. strz. (Sgt) 793149 Knebloch Tadeusz 28/29.06.1943 300 dywizjon
kpr. bomb. (Sgt) 794544 Mazgaj Piotr 28/29.06.1943 300 dywizjon
 
Razem
5
   

Andrzej Siry



Miejsce pochówku piątki Polaków w St. Pieters-Rode.

Groby otoczone są zadbanym żywopłotem, w środku którego znajduje się tablica pamiątkowa.

Przed grobem załogi stoi tablica z podaną w czterech językach obszerną informacją dotyczącą okoliczności śmierci polskich lotników.

Grób por. naw. Stefana Bogusławskiego.

Grób kpr. rtg. Maksymiliana Cieślika.

Grób st. sierż. pil. Mariana Kleinschmidta.

Grób st. sierż. strz. Tadeusza Kneblocha.

Grób kpr. bomb. Piotra Mazgaja.


Źródła:
fotografie autorstwa pana Andrzeja Sirego
dokumenty z National Archives w Kew
Kacha P., Paul Zorner, 2009
Krzystek T. J., Personel PSP w Wielkiej Brytanii 1940-1947, Agencja Lotnicza ALTAIR, Warszawa 2007
Ku czci poległych lotników 1939-1945, Agencja Lotnicza ALTAIR, Warszawa 2006