Brytyjski Cmentarz Wojenny w Tel El Kebir (Egipt)


Cmentarz w Tel El Kebir (zapisywanym współcześnie jako Tall Al Kabir) został utworzony w czasie I wojny światowej, w pobliżu dużego ośrodka szkoleniowego armii australijskiej i obozu jenieckiego. Po zakończeniu konfliktu na cmentarz ekshumowano wielu żołnierzy z innych miejsc w Egipcie. W czasie II wojny światowej koło Tel El Kebir znajdowały się szpitale, składy amunicji i warsztaty naprawcze. Niedaleko położony był także obóz wojskowy Polskich Sił Zbrojnych w Qassassin (El Kasasin) z lotniskiem polowym. W Tel El Kebir pochowano łącznie 667 żołnierzy, w tym 66 Polaków, z których czterech służyło w Polskich Siłach Powietrznych.

3 grudnia 1943 r. z lotniska Qassassin w Egipcie na lot treningowy wystartowali piloci 318 Dywizjonu Myśliwsko-Rozpoznawczego "Gdańskiego": kpt. Jan Błaszczyk i ppor. Jerzy Głowacki, odpowiednio na Hurricanie IIB Trop E (BP135) i Hurricanie IIB Trop K (BN270). Nad lotniskiem oba samoloty zderzyły się. Samolot Głowackiego zapalił się w powietrzu i spłonął, uderzając ok. 3 km na południowy zachód od lotniska. Samolot Błaszczyka z oberwanym skrzydłem spadł ok. 4,5 km na zachód od lotniska. Obaj oficerowie zginęli na miejscu.

Kolejny z pochowanych na cmentarzu również służył w 318 dywizjonie - był to plut. Hawryszków z sekcji fotograficznej. 19 marca 1944 r. wychodząc po zmroku z budynku kina Shafto's został potrącony przez samochód. Przewieziono go do szpitala, gdzie na skutek obrażeń zmarł następnego dnia.

Ostatnim pogrzebem polskiego lotnika w Tel El Kebir był pochówek szer. Kuśmierskiego, 19-letniego ucznia Lotniczej Szkoły Technicznej dla Małoletnich w Heliopolis. Z nieznanych przyczyn 28 kwietnia 1944 r. został skierowany do szpitala, gdzie zmarł 3 lipca 1944 r.

Stopień Numer służbowy Nazwisko, imię Data śmierci Jednostka
kpt. pil. (F/Lt) P-0560 Błaszczyk Jan 03.12.1943 318 dywizjon
por. pil. (P/O) P-2199 Głowacki Jerzy 03.12.1943 318 dywizjon
plut. (Cpl) 793994 Hawryszków Karol 20.03.1944 318 dywizjon
szer. (AC2) 707845 Kuśmierski Włodzimierz 03.07.1944 Lot. Szk. Techn. dla Małoletnich
 
Razem
4
   

Wojciech Zmyślony



Przeniesienie trumien z ciałami kpt. pil. Jana Błaszczyka i por. pil. Jerzego Głowackiego z baraku-kaplicy na ciężarówkę. Qassassin (?), 5 grudnia 1943 r.

Załadunek trumien z ciałami kpt. pil. Jana Błaszczyka i por. pil. Jerzego Głowackiego na ciężarówkę. Qassassin (?), 5 grudnia 1943 r.

Kondukt pogrzebowy kpt. pil. Jana Błaszczyka i por. pil. Jerzego Głowackiego w drodze na cmentarza. Tel El Kebir, 5 grudnia 1943 r.

Pogrzeb kpt. pil. Jana Błaszczyka i por. pil. Jerzego Głowackiego w drodze na cmentarza. Tel El Kebir, 5 grudnia 1943 r.

Pogrzeb kpt. pil. Jana Błaszczyka i por. pil. Jerzego Głowackiego w drodze na cmentarza. Na zdjęciu widoczni są m.in. żołnierze kompanii honorowej z 3 Dywizji Strzelców Karpackich (z lewej), dowódca 318 dywizjonu kpt. pil. Leszek Wielochowski (na drugim planie, trzeci od prawej) i delegat Inspektora Sił Powietrznych na Środkowym Wschodzie gen. bryg. Ludomił Rayski (na drugim planie, czwarty od prawej). Tel El Kebir, 5 grudnia 1943 r.


Źródła:
fotografie ze zbiorów: pana Józefa Krzywonosa, pana Jana Preihsa, pana Zdzisława Uchwata (dzięki uprzejmości pana Wilhelma Ratuszyńskiego)
dokumenty z Instytutu Polskiego i Muzeum Sikorskiego w Londynie
Cumft O., Kujawa H. K., Księga lotników polskich 1939-1946, Wydawnictwo MON, Warszawa 1989
Krzystek T. J., Personel PSP w Wielkiej Brytanii 1940-1947, Agencja Lotnicza ALTAIR, Warszawa 2007