Cmentarz wojskowy La Doua w Villeurbanne (Francja)


Cmentarz wojskowy La Doua został utworzony w 1954 r. Zebrano na nim groby wojskowe z cmentarzy komunalnych południowo-wschodniej Francji. Spoczywają tam Francuzi, Belgowie, Brytyjczycy, Włosi, Polacy, Niemcy i żołnierze innych narodowości polegli na obu wojnach światowych. W Villeurbanne pochowano wielu Polaków, w tym 24 lotników. Dwóch z nich ekshumowano z cmentarza w Clermont-Ferrand (Bubowicz, Drapsiak), a resztę z lyońskiej nekropolii Guillotière.

Czterech spośród tych lotników zginęło za sterami pilotowanych przez siebie samolotów. Pierwszy, ppor. Dobrzyński z 1/145 Dywizjonu Myśliwskiego "Warszawskiego", zginął 19 kwietnia 1940 r. w wypadku Caudrona CR-714. Przy podchodzeniu do lądowania po locie szkolnym samolot przepadł z powodu zbyt małej prędkości i rozbił się o ziemię w pobliżu lotniska Lyon-Bron.

13 maja stracił życie ppor. Bubowicz, służący w Base Aérienne 105 (Baza Lotnicza nr 105) w Clermont-Ferrand jako pilot wożący uczniów-strzelców pokładowych. Tego dnia lotnik wystartował za sterami Poteza 25 (nr 2180) na lot szkolny na fotografowanie wraz z Francuzem Std. Riteau. O godz. 15:35 samolot lecąc na małej wysokości utracił prędkość i rozbił się na dachu magazynu l'Etoile d'Auvergne przy bulwarze Pasteura 12 w Clermont-Ferrand. Przyczyną wypadku było złamanie przez pilota zasad pilotażu. Pilot zginął na miejscu, uczeń doznał ciężkich obrażeń.

1 czerwca 1940 r. podczas walki powietrznej z niemiecką wyprawą bombową poległ ppor. Kalpas ze Szkolnej Eskadry Myśliwskiej Centrum Wyszkolenia Lotnictwa. Jego MS-406 został zestrzelony ogniem strzelców Heinkla He 111 i rozbił się koło miasta Vienne na południe od Lyonu.

Ppor. Kogut 5 czerwca 1940 r. wykonywał na samolocie Caudron C-635 (nr 295) lot wraz z pasażerem ppor. pil. Zygmuntem Drybańskim, po którym wylądował na lotnisku St. Symphorien. W tym samym czasie z lotniska miał startować na lot treningowy ppor. Jerzy Schmidt. Podczas startu jego Caudron CR-714 uderzył w stojącą maszynę Koguta i Drybańskiego. W wyniku kolizji zginął Kogut, a Drybański i Schmidt zostali ranni.

Dwóch kolejnych lotników zginęło w wypadkach drogowych. St. szer. Drabsiak z Base Aérienne 105 (Bazy Lotniczej nr 105) został potrącony przez samochód około północy z 24 na 25 marca 1940 r., gdy wraz z kolegą Leonem Kozickim powracał szosą do swojej kwatery. Kierowca najechał na Polaków od tyłu z dużą prędkością, a następnie uciekł z miejsca zdarzenia. Drabsiak został zabrany do szpitala w Clermont-Ferrand, gdzie zmarł na skutek pęknięcia czaszki, bez odzyskania przytomności. Ppor. Desaga stracił życie 20 kwietnia 1940 r. podczas jazdy na motocyklu w Lyonie. Był oficerem Centrum Wyszkolenia Lotnictwa.

Na La Doua leżą również ofiary dwóch nalotów, których celem było lotnisko Bron. 10 maja 1940 r., w dniu uderzenia III Rzeszy na Europę Zachodnią, od bomb Luftwaffe zginęli następujący żołnierze Centrum Wyszkolenia Lotnictwa: plut. Dobosz, st. szer. Dwornik, plut. Konieczko, kpr. pchor. Leśniewski, szer. Liptak, plut. Pagórski (zmarł w szpitalu), szer. Rachwalik, st. szer. Rosołek oraz kpr. Urbaniak. Podczas drugiego ataku, który miał miejsce 2 czerwca, życie stracili: st. szer. Hurko, kpr. Olszewski i st. szer. Słota.

Pozostali pochowani na cmentarzu lotnicy zmarli śmiercią naturalną: por. Gronek 9 kwietnia, kpr. Rogalski 17 marca, sierż. Rojek 9 lutego, st. sierż. Sybilski 20 lutego oraz kpt. Wawryk 4 stycznia 1940 r. Brak informacji o okolicznościach śmierci kpr. Króla, zmarłego 22 maja 1940 r. w szpitalu w Lyonie (być może był jednym z rannych po nalocie 10 maja 1940 r.).

Stopień Nazwisko, imię Data śmierci Jednostka
ppor. pil.Bubowicz Walenty13.05.1940Base Aérienne 105
ppor. pil.Desaga Witold20.04.1940Centrum Wyszkolenia Lotnictwa
plut. mech.Dobosz Aleksander10.05.1940Centrum Wyszkolenia Lotnictwa
ppor. pil.Dobrzyński Witold19.04.19401/145 Dywizjon Myśliwski
st. szer.Drabsiak Bogusław24.03.1940Base Aérienne 105
st. szer. mech.Dwornik Karol10.05.1940Centrum Wyszkolenia Lotnictwa
por. pil.Gronek Tadeusz09.04.1940Centrum Wyszkolenia Lotnictwa
st. szer. strz.Hurko Bolesław02.06.1940Centrum Wyszkolenia Lotnictwa
ppor. pil.Kalpas Rajmund01.06.1940Szkolna Eskadra Myśliwska CWL
ppor. pil.Kogut Stanisław05.06.1940Centrum Wyszkolenia Lotnictwa
plut. mech.Konieczko Tadeusz10.05.1940Centrum Wyszkolenia Lotnictwa
kpr. pil.Król Stanisław22.05.1940Centrum Wyszkolenia Lotnictwa
kpr. pchor. pil.Leśniewski Mieczysław10.05.1940Centrum Wyszkolenia Lotnictwa
szer. mech.Liptak Józef10.05.1940Centrum Wyszkolenia Lotnictwa
kpr.Olszewski Bolesław02.06.1940Centrum Wyszkolenia Lotnictwa
plut. mech.Pagórski Władysław10.05.1940Centrum Wyszkolenia Lotnictwa
szer. mech.Rachwalik Andrzej10.05.1940Centrum Wyszkolenia Lotnictwa
kpr. mech.Rogalski Kazimierz17.03.1940Centrum Wyszkolenia Lotnictwa
sierż.Rojek Mieczysław09.02.1940Centrum Wyszkolenia Lotnictwa
st. szer. mech.Rosołek Aleksander10.05.1940Centrum Wyszkolenia Lotnictwa
st. szer.Słota Hugon02.06.1940Centrum Wyszkolenia Lotnictwa
st. sierż. mech.Sybilski Stefan20.02.1940Szkolna Eskadra Myśliwska CWL
kpr. mech.Urbaniak Józef10.05.1940Centrum Wyszkolenia Lotnictwa
kpt. pil.Wawryk Roman04.01.1940Centrum Wyszkolenia Lotnictwa
Razem
24
   

Grzegorz Zaleski, Wojciech Zmyślony



Brama wejściowa na cmentarz La Doua w Villeurbanne.

Tabliczka z nazwą cmentarza zamocowana przy bramie wejściowej.

Widok ogólny na cmentarz.

Grób ppor. pil. Walentego Bubowicza (na tabliczce widnieje błędnie zapisane nazwisko - "Bubowietz").

Grób ppor. pil. Witolda Desagi.

Grób plut. mech. Aleksandra Dobosza.

Grób ppor. pil. Witolda Dobrzańskiego.

Grób st. szer. Bogusława Drabsiaka (na tabliczce widnieje błędnie zapisane nazwisko - "Drapsiak" - oraz imię - "Boguslav").

Grób st. szer. Karola Dwornika (na tabliczce widnieje błędnie zapisane nazwisko - "Dvornik").

Grób por. pil. Tadeusza Gronka.

Grób st. szer. strz. Bolesława Hurki.

Grób ppor. pil. Rajmunda Kalpasa (na tabliczce widnieje błędnie zapisane imię - "Raymond").

Grób ppor. pil. Stanisława Koguta.

Grób plut. mech. Tadeusza Konieczki (na tabliczce widnieje błędnie zapisane nazwisko - "Konieszko").

Grób kpr. pil. Stanisława Króla.

Grób kpr. pchor. pil. Mieczysława Leśniewskiego.

Grób szer. mech. Józefa Liptaka (na tabliczce widnieje błędnie zapisane imię - "Josef").

Grób kpr. Bolesława Olszewskiego.

Grób plut. mech. Władysława Pagórskiego (na tabliczce widnieje błędnie zapisane imię - "Vladislaw").

Grób szer. mech. Andrzeja Rachwalika (na tabliczce widnieje błędnie zapisane imię - "Andresej").

Grób kpr. mech. Kazimierza Rogalskiego (na tabliczce widnieje błędnie zapisane imię i nazwisko - "Karimievz Rogolski").

Grób sierż. Mieczysława Rojka (na tabliczce widnieje błędnie zapisane imię - "Miecksytaw").

Grób st. szer. mech. Aleksandra Rosołka.

Grób st. szer. Hugona Słoty.

Grób st. sierż. mech. Stefana Sybilskiego (na tabliczce widnieje błędnie zapisane imię i nazwisko - "Stéphan Sibilski").

Grób kpr. mech. Józefa Urbaniaka (na tabliczce widnieje błędnie zapisane imię i nazwisko - "Josef Urbaniack").

Grób kpt. pil. Romana Wawryka (na tabliczce widnieje błędnie zapisane nazwisko - "Wawry Kowi").
 


Źródła:
fotografie autorstwa pana Grzegorza Zaleskiego
dokumenty z Direction des Cimentieres w Lyonie
dokumenty z Ministère de la Défense - Secrétariat général pour l'administration w Metz
Belcarz B., Mizgojan i Larczycki cz. 1 [w:] Lotnictwo z Szachownicą 24 (4/2007)
Belcarz B., Mizgojan i Larczycki cz. 2 [w:] Lotnictwo z Szachownicą 25 (5/2007)
Belcarz B., Polacy w Clermont-Ferrand [w:] Gapa 14 (2/2015)
Cumft O., Kujawa H. K., Księga lotników polskich 1939-1946, Wydawnictwo MON, Warszawa 1989