Cmentarz Żołnierzy Radzieckich w Wyrzysku (wielkopolskie, pow. pilski)


Cmentarz Żołnierzy Radzieckich w Wyrzysku został założony w 1945 r. w związku ze stacjonowaniem w rejonie tej miejscowości szpitali polowych Armii Czerwonej oraz toczonymi w pobliżu walkami. Na cmentarzu spoczywa 191 żołnierzy, w tym 62 nieznanych.

Na terenie nekropolii pochowano jednego lotnika ludowego Wojska Polskiego. Był to Rosjanin, oficer Wojenno-Wozdusznych Sił, przydzielony do 103 Samodzielnej Eskadry Lotnictwa Łącznikowego: młodszy lejtenant gwardii Gusiew. Poległ 21 marca 1945 r., trafiony podczas lotu bojowego w głowę pociskiem karabinowym. Leciał prawdopodobnie na samolocie Po-2, w jakie w większości wyposażona była 103 Eskadra. Lakoniczna notatka o przyczynach śmierci lotnika głosi:

Samolot zestrzelony przez bandę nad lasem; pilot Gusiew P. I. otrzymał śmiertelną ranę w głowę od kuli 21 marca 1945 r.

Mianem "band" określano zwykle partyzanckie zgrupowania wojskowe, przy czym tutaj prawdopodobnie chodzi o wycofujący się lasami na zachód niewielki oddział Wehrmachtu.

Stopień Nazwisko, imię Data śmierci Jednostka
mł. lejt. gw. pil.Gusiew Piotr21.03.1945103 Samodz. Eskadra Lotnictwa Łącznikowego
Razem
1
   

Wojciech Zmyślony



Stojący w centralnym punkcie cmentarza pomnik w postaci obelisku.

Widok ogólny cmentarza.

Stojąca w pobliżu pomnika ściana z propagandowym napisem oraz rokiem 1945, w którym toczono w rejonie Wyrzyska walki.

Grób mł. lejt. gw. pil. Piotra Gusiewa.


Źródła:
fotografie autorstwa pana Jacka Kopińskiego
dokumenty z Centralnego Archiwum Ministerstwa Obrony Federacji Rosyjskiej w Podolsku
dokumenty z Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu