Bitwa o Anglię


Poniższa lista to wykaz polskich lotników biorących udział w bitwie o Anglię, tzn. wszystkich, którzy wykonali w okresie od 10 lipca do 31 października 1940 r. przynajmniej jeden lot bojowy lub operacyjny nad Wielką Brytanią. Została ona opracowana przez zasłużonego i cenionego historyka lotnictwa, Jerzego Cynka. W jego zestawieniu takich pilotów myśliwskich było 145. Wcześniej opublikowanych było wiele zestawień autorstwa m.in. Bohdana Arcta, Wacława Króla, Andrzeja Janczaka, Jana Jokiela i Rajmunda Szubańskiego, jednak wszystkie miały mankamenty (w postaci pominiętych nazwisk lub wpisanych tam bezpodstawnie). Najpowszechniejsze uznanie miała natomiast lista autorstwa komisji Stowarzyszenia Lotników Polskich, złożonej z trzech weteranów bitwy o Anglię: Bolesława Drobińskiego, Ludwika Martela i Zbigniewa Wróblewskiego. Zawierała ona 143 nazwiska. W porównaniu do przytoczonej poniżej listy pominięte były nazwiska: Mieczysława Marcinkowskiego, Konrada Muchowskiego i Henryka Skalskiego. Na liście znaleźli się za to Słowak w służbie Polskich Sił Powietrznych sierż. Jozef Kaňa oraz sierż. Julian Karasek (dopisany omyłkowo Sgt Lawrence R. Karasek z RAF).

Polscy myśliwcy w okresie bitwy o Anglię swą liczebnością przewyższali pilotów m.in. z Australii, Belgii, Czechosłowacji, Kanady i Nowej Zelandii. To między innymi o Polakach premier Winston Churchill powiedział słynne słowa: "Nigdy w dziejach ludzkich konfliktów tak liczni nie zawdzięczali tak wiele tak nielicznym" ("Never in the field of human conflict was so much owed by so many to so few").

Niezależnie od działań polskich pilotów myśliwskich, loty bojowe odbywały także załogi dwóch dywizjonów bombowych: 300 i 301. Lotnicy ci latali na bombardowanie portów na wybrzeżu kanału La Manche (m.in. Boulogne i Calais), w których Niemcy przygotowywali flotę inwazyjną. Ze względu na drugorzędną rolę tych działań do dzisiaj nie została opublikowana w żadnej książce kompletna lista polskich lotników bombowych walczących w okresie od 10 lipca do 31 października 1940 r., dlatego mówiąc "Polacy w bitwie o Anglię" ma się zwykle na myśli myśliwców, na których spoczął główny ciężar obrony Anglii. W niniejszym zestawieniu brak ten zlikwidowano i na dole strony prezentowana jest lista 122 polskich lotników (pilotów, nawigatorów oraz strzelców-radiotelegrafistów), którzy również brali udział w bitwie o Anglię jako załogi bombowych Battle'ów.

Stopień Nr ewid. Nazwisko, imię Dywizjon
sierż. pil. (Sgt) Andruszków Tadeusz303
por. pil. (F/Lt)P-0249Barański Wieńczysław607
sierż. pil. (Sgt)793548Beda Antoni302
sierż. pil. (Sgt)793344Bełc Marian303
ppor. pil. (P/O)76820Bernaś Bronisław302
por. pil. (F/O)P-0250Borowski Jan302
kpt. pil. (F/Lt)76782Brzezina Stanisław74
sierż. pil. (Sgt) Brzezowski Michał303
sierż. pil. (Sgt)780665Budziński Jan145, 605
por. pil. (F/O)P-1516Cebrzyński Arsen303
ppor. pil. (P/O)P-1300Chałupa Stanisław302
ppor. pil. (P/O)76690Chełmecki Marian56, 17
kpt. pil. (F/Lt)76691Chłopik Tadeusz302
ppor. pil. (P/O)76692Czajkowski Franciszek151
ppor. pil. (P/O)P-1283Czerniak Jerzy302
kpt. pil. (F/Lt)76789Czerny Jan302
por. pil. (P/O)P-1290Czerwiński Tadeusz302
ppor. pil. (P/O)76693Czternastek Stanisław32
ppor. pil. (P/O)P-1503Daszewski Jan303
sierż. pil. (Sgt)780671Domagała Marian238
ppor. pil. (P/O)76731Drobiński Bolesław65
por. pil. (F/O)76750Duryasz Marian213
plut. pil. (Sgt)780674Duszyński Stanisław238
por. pil. (F/O)P-0493Falkowski Jan32
ppor. pil. (P/O)P-1387Ferić Mirosław303
kpt. pil. (F/Lt)P-0322Frey Juliusz607
por. pil. (F/O)P-0163Gabszewicz Aleksander607
sierż. pil. (Sgt)794124Gallus Paweł303, 3
ppor. pil. (P/O)76765Gil Józef229, 145
sierż. pil. (Sgt)780408Głowacki Antoni501
ppor. pil. (P/O)76739Głowacki Witold145, 607
kpr. pil. (Sgt)780678Gmur Feliks151
ppor. pil. (P/O)P-1298Gnyś Władysław302
ppor. pil. (P/O)76695Gorzula Mieczysław607
ppor. pil. (P/O)P-0544Groszewski Bernard43
por. pil. (P/O)76785Gruszka Franciszek65
por. pil. (P/O)P-1391Grzeszczak Bohdan303
por. pil. (P/O)P-1393Henneberg Zdzisław303
ppor. pil. (P/O)76697Janicki Zbigniew32
por. pil. (P/O)83698Jankiewicz Jerzy601, 303
por. pil. (P/O)P-1385Januszewicz Wojciech303
kpt. pil. (F/Lt)P-1296Jastrzębski Franciszek302
sierż. pil. (Sgt)780836Jeka Józef238
ppor. pil. (P/O)76664Jereczek Edmund43, 229
sierż. pil. (Sgt)793420Karubin Stanisław303
ppor. pil. (P/O)P-1284Karwowski Włodzimierz302
ppor. pil. (P/O)76698Kawalecki Tadeusz151
sierż. pil. (Sgt)781003Kita Szymon85, 253
ppor. pil. (P/O)76717Kleczkowski Stefan302
kpr. pil. (F/Sgt)780685Klein Zygmunt234, 152
sierż. pil. (Sgt)780465Kloziński Wojciech54
sierż. pil. (Sgt)780828Kosarz Wilhelm302
kpt. pil. (F/Lt)P-0298Kosiński Bronisław32
sierż. pil. (Sgt)793450Kowalski Jan303
por. pil. (P/O)P-1400Kowalski Julian302
ppor. pil. (P/O)76729Kozłowski Franciszek501
mjr pil. (F/Lt)P-1505Krasnodębski Zdzisław303
ppor. pil. (P/O)76755Krepski Walenty54
ppor. pil. (P/O)P-1299Król Wacław302
ppor. pil. (P/O)76700Kumiega Tadeusz17
por. pil. (P/O)76718Kustrzyński Zbigniew607
kpr. pil. (Sgt)780691Kwieciński Józef145
kpt. pil. (F/Lt)P-1287Łaguna Piotr302
ppor. pil. (P/O)76702Łapka Stanisław302
por. pil. (P/O)P-1506Łapkowski Wacław303
kpt. pil. (P/O)P-1000Łazoryk Włodzimierz607
ppor. pil. (P/O)P-1492Łokuciewski Witold303
por. pil. (P/O)76761Łukaszewicz Kazimierz501
sierż. pil. (Sgt)780694Łysek Antoni302
sierż. pil. (Sgt)780485Maciejowski Michał249
ppor. pil. (P/O)76721Maciński Janusz111
sierż. pil. (Sgt)782059Malinowski Bronisław43
ppor. pil. (P/O)P-1286Maliński Jan302
sierż. pil. (Sgt)780491Marcinkowski Mieczysław151, 501
sierż. pil. (Sgt)793546Markiewicz Antoni302
ppor. pil. (P/O)76812Martel Ludwik54, 603
ppor. pil. (P/O)P-1389Mierzwa Bogusław303
ppor. pil. (P/O)P-0286Miksa Włodzimierz303
sierż. pil. (Sgt)780531Muchowski Konrad85, 501
sierż. pil. (Sgt)780416Mudry Włodzimierz79
mjr pil. (S/Ldr)P-1288Mümler Mieczysław302
ppor. pil. (P/O)P-0146Narucki Aleksander607
por. pil. (P/O)76748Niemiec Paweł17
ppor. pil. (P/O)76703Nosowicz Zbigniew56
ppor. pil. (P/O)76704Nowak Tadeusz253
plut. pil. (Sgt)793583Nowakiewicz Eugeniusz302
por. pil. (P/O)76803Nowierski Tadeusz609
ppor. pil. (P/O)76617Oleński Zbigniew234, 609
kpr. pil. (Sgt)780695Olewiński Bolesław111
kpt. pil. (F/Lt)76825Orzechowski Jerzy615, 607
por. pil. (P/O)76741Ostaszewski-Ostoja Piotr609
por. pil. (P/O)76705Ostowicz Antoni145
sierż. pil. (Sgt)793341Palak Jan302, 303
ppor. pil. (P/O)P-1388Palusiński Jerzy303
kpt. pil. (F/Lt)76662Pankratz Wilhelm145
por. pil. (F/O)P-1295Paszkiewicz Ludwik303
sierż. pil. (Sgt)793342Paterek Edward302, 303
ppor. pil. (P/O)76728Pfeiffer Jan32, 257
ppor. pil. (P/O)76618Piątkowski Stanisław79
ppor. pil. (P/O)76706Pilch Edward302
por. pil. (P/O)P-1381Pisarek Marian303
ppor. pil. (P/O)76707Pniak Karol32, 257
ppor. pil. (P/O)76751Popławski Jerzy111, 229
ppor. pil. (P/O)P-1427Radomski Jerzy303
ppor. pil. (P/O)76708Radwański Gustaw56
sierż. pil. (Sgt)780965Rogowski Jan303
ppor. pil. (P/O)76720Rozwadowski Mieczysław151
ppor. pil. (P/O)76762Różycki Władysław238
ppor. pil. (P/O)76709Samoliński Włodzimierz253
kpr. pchor. pil. (Sgt)781267Sasak Wilhelm32
por. pil. (P/O)P-0596Sawicz Tadeusz303
sierż. pil. (Sgt)780958Seredyn Antoni32
sierż. pil. (Sgt) Siudak Antoni302, 303
por. pil. (F/O)P-0156Skalski Henryk46
ppor. pil. (P/O)76710Skalski Stanisław501
sierż. pchor. pil. (Sgt)781283Skowron Henryk303
ppor. pil. (P/O)76766Solak Jerzy151, 249
ppor. pil. (P/O)76711Stegman Stefan111, 229
kpt. pil. (P/O)76794Stęborowski Michał238
por. pil. (P/O)76713Surma Franciszek151, 607, 257
sierż. pchor. pil. (Sgt)781312Szafraniec Wilhelm151, 607, 56
sierż. pil. (Sgt)793414Szaposznikow Eugeniusz303
por. pil. (P/O)76781Szczęsny Henryk74
sierż. pil. (Sgt)780712Szlagowski Józef234, 152
por. pil. (P/O)76747Szulkowski Władysław65
sierż. pil. (Sgt)780519Świtoń Leon54, 303
por. pil. (P/O)76722Topolnicki Juliusz601
por. pil. (P/O)76735Urbanowicz Witold601, 145, 303
ppor. pil. (P/O)P-1291Wapniarek Stefan302
kpt. pil. (P/O)P-1419Wczelik Antoni302
sierż. pil. (Sgt)793549Wędzik Marian302
por. pil. (P/O)76730Witorzeńć Stefan501
ppor. pil. (P/O)76736Własnowolski Bolesław32, 607, 213
sierż. pil. (Sgt)781062Wojciechowski Mirosław303
kpr. pil. (Sgt)780525Wójcicki Antoni213
sierż. pil. (Sgt) Wójtowicz Stefan303
ppor. pil. (P/O)P-1285Wróblewski Zbigniew302
sierż. pil. (F/Sgt)793443Wünsche Kazimierz303
ppor. pil. (P/O)P-0316Wydrowski Bronisław615, 607
sierż. pil. (Sgt)781415Załuski Jerzy302
ppor. pil. (P/O)76714Zenker Paweł501
ppor. pil. (P/O)P-1382Zumbach Jan303
por. pil. (P/O)P-1390Żak Walery303
ppor. pil. (P/O)P-1292Żukowski Aleksy302
por. pil. (P/O)76715Żurakowski Janusz234, 609
 
Razem
145
 

W Polskich Siłach Powietrznych służyło też kilku lotników obywatelstwa czechosłowackiego, którzy po wkroczeniu Niemców do Czechosłowacji 15 marca 1939 r. uciekli do Polski, by podjąć służbę w naszym lotnictwie. Dwóch z nich było pilotami bitwy o Anglię: Josef František (Czech) oraz Jozef Kaňa (Słowak).

Stopień Nr ewid. Nazwisko, imię Dywizjon
st. sierż. pil. (F/Sgt)794087Kaňa Jozef303
sierż. pil. (Sgt)793451František Josef303
 
Razem
2
 

Wśród załóg bombowych walczących w bitwie o Anglię byli następujący lotnicy z 300 Dywizjonu Bombowego "Ziemi Mazowieckiej" oraz 301 Dywizjonu Bombowego "Ziemi Pomorskiej".

Stopień Nr ewid. Nazwisko, imię Dywizjon
por. pil. (F/O)76642Antonowicz Jerzy300
sierż. rtg. (Sgt)780030Artymiuk Jan300
sierż. rtg. (Sgt)780854Bator Ignacy301
sierż. rtg. (Sgt)780310Bączak Tadeusz300
sierż. rtg. (Sgt)780314Bieżuński Jan300
ppor. naw. (F/O)76653Biliński Bolesław301
sierż. pil. (Sgt)780232Bojakowski Tadeusz301
sierż. pil. (Sgt)780034Bonkowski Roman301
kpt. pil. (F/Lt)76609Brejnak Stanisław301
sierż. rtg. (Sgt)780300Bujak Jan301
por. naw. (F/O)76604Bujalski Aleksander300
por. pil. (F/O)76646Butkiewicz Wacław301
sierż. rtg. (Sgt)781138Choroszewski Henryk301
por. naw. (F/O)76663Chrostowski Tadeusz300
ppor. naw. (P/O)76660Dej Czesław300
por. naw. (F/O)76668Domański Eugeniusz301
sierż. rtg. (Sgt)780826Dydo Antoni301
sierż. pil. (Sgt)780037Dziekoński Czesław300
sierż. rtg. (Sgt)780231Egierski Tadeusz300
por. naw. (F/O)76828Firley-Bielański Stanisław300
plut. rtg. (Sgt)784115Florczak Stanisław301
mjr pil. (S/Ldr)76622Floryanowicz Stefan301
por. pil. (F/O)76605Gębicki Jan300
sierż. rtg. (Sgt)780221Gędziorowski Marian300
sierż. pil. (Sgt)780040Goebel Gerhard300
sierż. rtg. (Sgt)780323Gołębiowski Konstanty301
por. pil. (F/O)76655Gołko Jerzy300
sierż. rtg. (Sgt)780233Graczyk Władysław300
sierż. pil. (Sgt)780410Hajdukiewicz Edward300
sierż. pil. (Sgt)780456Hałabuda Adam300
por. naw. (F/O)76669Hałłas Stefan301
sierż. rtg. (Sgt)780324Hejnowski Jan301
plut. rtg. (Sgt)780043Janik Edward301
ppor. pil. (P/O)76616Jasiński Tadeusz300
sierż. pil. (Sgt)780044Jensen Stanisław301
sierż. rtg. (Sgt)780326Jezierski Feliks300
por. pil. (Sgt)76649Kałuża Mieczysław300
plut. rtg. (F/O)781658Kasianowski Gustaw301
kpr. pil. (Sgt)780269Kazimierczak Józef300
sierż. pil. (Sgt)780172Kłosowski Stanisław301
sierż. pil. (Sgt)780466Koczwarski Wiktor300
por. pil. (F/O)76636Konarzewski Jan300
plut. rtg. (Sgt)780577Korab-Brzozowski Hubert301
por. naw. (F/O)76670Koryciński Józef301
sierż. pil. (Sgt)780415Kostecki Marian300
sierż. rtg. (Sgt)780430Kowalski Alfons300
plut. rtg. (Sgt)780329Kowalski Bernard301
por. naw. (F/O)76772Kozak Jan301
ppor. naw. (P/O)76771Koziński Nikodem300
sierż. rtg. (Sgt)780184Kozłowski Czesław301
por. naw. (F/O)76613Król Stanisław301
kpt. pil. (F/Lt)76611Kryński Stefan300
kpt. pil. (F/Lt)76639Krzystyniak Stanisław301
sierż. rtg. (Sgt)780413Kudełko Henryk300
sierż. pil. (Sgt)780185Kuflik Józef300
ppor. pil. (P/O)76652Kula Kazimierz300
por. naw. (F/O)76626Kulbacki Hieronim301
ppor. naw. (P/O)76677Kuliński Józef301
ppor. pil. (P/O)76651Kurowski Zdzisław300
sierż. pil. (Sgt)780108Lenczowski Kazimierz301
por. pil. (P/O)81616Liniewski Michał301
sierż. rtg. (Sgt)780336Lipecki Antoni301
ppor. naw. (P/O)76777Luba Zenon300
ppor. naw. (P/O)76784Łapa Mieczysław301
sierż. rtg. (Sgt)780244Łapot Władysław300
por. naw. (F/O)76790Łubieszko Tomasz300
plut. rtg. (Sgt)780189Madejski Tadeusz301
ppłk pil. (W/Cdr)76688Makowski Wacław300
por. naw. (P/O)76786Męciński Adam300
por. naw. (P/O)76831Miarczyński Roman300
por. pil. (F/O)P-0313Michałowski Marian300
plut. rtg. (Sgt)780649Mieczkowski Jan300
plut. pil. (Sgt)780164Mierniczek Stanisław301
sierż. naw. (Sgt)780113Morawa Edward300
ppor. pil. (P/O)76678Murawski Bolesław301
sierż. pil. (Sgt)780119Nowakowski Piotr300
ppor. pil. (P/O)76680Olszyna Marian301
sierż. rtg. (Sgt)780495Paliwoda Karol301
sierż. pil. (Sgt)780247Palul Antoni301
por. naw. (F/O)76648Pałka Julian301
por. naw. (F/O)76725Pęski Włodzimierz300
st. sierż. rtg. (Sgt)780342Pieczyński Zdzisław301
por. naw. (F/O)76606Piotrowski Jan300
kpt. pil. (F/Lt)76687Piotrowski Witold301
ppor. naw. (P/O)76658Pluta Zygmunt300
sierż. pil. (Sgt)780248Popławski Zygmunt301
ppor. pil. (P/O)76737Pożyczka Teofil301
sierż. naw. (Sgt)780288Przybylski Marian300
ppor. naw. (P/O)76619Pułczyński Antoni300
sierż. pil. (Sgt)780252Radzimiński Ignacy301
sierż. pil. (Sgt)780249Ratajczak Alojzy300
por. naw. (F/O)76671Rewkowski Stanisław301
por. naw. (F/O)76603Rogalski Władysław300
ppłk pil. (W/Cdr)76621Rudkowski Roman301
ppor. pil. (P/O)76654Rusiecki Marek300
por. naw. (F/O)P-1414Sadowski Bolesław301
plut. rtg. (Sgt)780200Sawicz Kazimierz301
por. naw. (F/O)76672Sawlewicz Henryk301
sierż. naw. (Sgt)780064Sobieszczuk Bolesław300
sierż. rtg. (Sgt)780353Socha Albin300
por. naw. (F/O)76821Starowicz Stanisław301
kpt. pil. (F/O)76647Suliński Romuald300
sierż. rtg. (Sgt)780068Szmajdowicz Tadeusz300
por. naw. (F/O)76674Szponarowicz Ignacy300
sierż. rtg. (Sgt)780363Sztul Marian300
sierż. pil. (Sgt)780133Szymanowski Kazimierz300
ppor. naw. (P/O)76620Szymański Zygmunt300
por. naw. (F/O)76774Szymkiewicz Leon301
sierż. rtg. (Sgt)780358Świdziński Tadeusz300
sierż. rtg. (Sgt)780825Tydman Ryszard301
sierż. rtg. (Sgt)780254Urbanowicz Władysław300
por. naw. (F/O)76802Voellnagel Antoni301
ppor. pil. (P/O)76683Waroński Józef301
plut. rtg. (Sgt)780208Wasilewski Walenty301
plut. pil. (Sgt)780143Waszak Józef301
por. naw. (F/O)76615Waszkiewicz Stanisław301
sierż. pil. (Sgt)780096Weiss Adam301
sierż. rtg. (Sgt)781192Węgrzyn Henryk300
ppor. naw. (F/O)76627Wodzicki Mariusz301
ppor. pil. (P/O)76650Wójcik Józef301
por. naw. (F/O)76773Wronka Antoni301
sierż. pil. (Sgt)780216Zaremba Franciszek301
sierż. rtg. (Sgt)781151Zieliński Oskar300
sierż. rtg. (Sgt)781600Żychowski Antoni300
 
Razem
124
 

Piotr Sikora, Wojciech Zmyślony

Źródła:
materiały otrzymane dzięki uprzejmości pana Milana Hercuta
dokumenty z Instytutu Polskiego i Muzeum Sikorskiego w Londynie
dokumenty z National Archives w Kew
Cynk J. B., Polskie Siły Powietrzne w wojnie 1943-1945, AJ-Press, Gdańsk 2002
Lista polskich pilotów, uczestników bitwy o Wielką Brytanię w czasie od 10 lipca do 31 października 1940 r. [w:] Skrzydła, wrzesień 1980 r.
http://www.listakrzystka.pl, dostęp 31 grudnia 2016 r.