Kazimierz Konopasek
Kazimierz Konopasek

Kazimierz Wiesław Konopasek urodził się 24 lipca 1907 r. we Lwowie. Po ukończeniu szkoły powszechnej kontynuował naukę w Korpusie Kadetów nr 1 we Lwowie, gdzie 27 czerwca 1928 r. uzyskał świadectwo dojrzałości. 5 sierpnia 1928 r. wstąpił do Szkoły Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie. W 1930 r. został absolwentem VI promocji tej szkoły. Po promocji na stopień podporucznika obserwatora (starszeństwo z dnia 15 sierpnia 1930 r.), został skierowany do 6 Pułku Lotniczego we Lwowie. W 6 Pułku przeszedł wyszkolenie pilotażowe, po czym został skierowany na kurs wyższego pilotażu w Grudziądzu. W lipcu 1933 r. został przeniesiony do 63 Eskadry Towarzyszącej. Od listopada 1937 r. dowodził I plutonem 69 Eskadry Towarzyszącej, a w czerwcu 1939 r. objął dowództwo tejże eskadry. 1 stycznia 1933 r. otrzymał awans na stopień porucznika, a 19 marca 1939 r. na stopień kapitana.

W latach dwudziestych rozpoczął karierę piłkarską, był wychowankiem "Świtezi" Lwów. W latach 1927-1933 grał w "Czarnych" Lwów, z dwuletnią przerwą, gdy podczas nauki w SPL był zawodnikiem "Orląt" Dęblin (1928-1930). Jako zawodnik "Czarnych" przez pięć sezonów występował w I lidze. 3 kwietnia 1927 r. wystąpił w meczu inaugurującym rozgrywki ekstraklasy, w którym "Czarni" pokonali w Poznaniu "Wartę" Poznań 3:0. Rozegrał w ekstraklasie 46 meczów, występując na pozycji pomocnika i obrońcy. Imponował sprawnością, wytrzymałością i ambicją, stanowiąc podstawę drużyny "Czarnych".

W kampanii polskiej 1939 r., po rozformowaniu latem tego roku 69 Eskadry, Konopasek był oficerem Bazy Lotniczej nr 6, która stacjonowała na lotnisku w Skniłowie koło Lwowa. 11 września baza przemieściła się do Stanisławowa. Po agresji radzieckiej, w nocy z 17 na 18 września 1939 r. wraz z personelem bazy przekroczył granicę rumuńską w Serafińcach. Z Rumunii przedostał się do Francji, gdzie objął dowództwo jednej z eskadr zapasowych w Centrum Wyszkolenia Lotnictwa w Lyon-Bron. Odbył również staż we francuskim dywizjonie bombowym Groupe de Bombardement I/21. W czerwcu 1940 r. wykonał kilka lotów bojowych.

Po kapitulacji Francji ewakuował się do Wielkiej Brytanii. 24 maja 1941 r. został skierowany na kurs wznawiający do polskiej szkoły pilotażu 1 Polish Flying Training School w Hucknall, przekształconej następnie w polską szkołę pilotażu podstawowego 16 (Polish) Service Flying Training School w Hucknall (a potem w Newton). 1 października 1941 r. rozpoczął kurs zgrywania załóg w jednostce wyszkolenia bojowego 18 Operational Training Unit w Bramcote. Od 7 kwietnia 1942 r. służył w 305 Dywizjonie Bombowym "Ziemi Wielkopolskiej" im. Marszałka Józefa Piłsudskiego. W nocy z 14 na 15 kwietnia 1942 r. na pokładzie Wellingtona II uczestniczył w nalocie na Dortmund (był to jego pierwszy lot bojowy w Anglii). Samolot, uszkodzony nad celem, doleciał nad Wielką Brytanię, gdzie lądował przymusowo i rozbił się pod miejscowością Wroot. Kapitan Konopasek został lekko ranny. Zginęło dwóch członków załogi (kpt. pil. Stefan Sznidel i plut. rtg. Kazimierz Pasich), jeden został ciężko ranny (por. naw. Kazimierz Joszt), a dwóch pozostałych ocalało bez obrażeń (kpr. strz. Bronisław Sędzimir i plut. rtg. Wacław Szmidt). 20 listopada 1942 r. został przeniesiony do 300 Dywizjonu Bombowego "Ziemi Mazowieckiej", gdzie jako pierwszy pilot czterokrotnie latał z różnymi załogami.

1 kwietnia 1943 r. został przeniesiony z powrotem do 305 dywizjonu, gdzie objął dowództwo eskadry, a 28 lipca 1943 r. został dowódcą dywizjonu. Początkowo latał jak poprzednio na Wellingtonach IV na minowania i na bombardowania Niemiec, a po przeniesieniu jednostki do lotnictwa taktycznego (2 Tactical Air Force) i przezbrojeniu jej na Mitchelle II, a potem na Mosquito z dwuosobową załogą - na niszczenie wyrzutni niemieckich bomby latających V-1 oraz fortyfikacji we Francji. 5 listopada 1943 r. jako dowódca załogi: mjr naw. Julian Łagowski, ppor. rtg. Kazimierz Kujawa i sierż. strz. Janusz Dudziak wziął udział w pierwszym locie bojowym Polaków na Mitchellach (bombardowanie celów w Mimoyecques we Francji). 25 lutego 1944 r. wraz z nawigatorem mjr. Łagowskim stanowił jedną z dwóch załóg Dywizjonu "Ziemi Wielkopolskiej", które bojowo poleciały na Mosquito VI także z zadaniem zniszczenia stanowiska V-1

Po zakończeniu lotów bojowych Konopasek 1 sierpnia 1944 r. został oficerem łącznikowym w brytyjskim sztabie Transport Command. Od grudnia 1944 r. był oficerem łącznikowym w 9 Armii Powietrznej USAAF (9th Air Force), a od 1 czerwca 1945 r. miał przydział do bazy w Dunhome Lodge. Pozostał tam do rozformowania polskiego lotnictwa. Zdemobilizował się w polskim stopniu majora i brytyjskim Squadron Leadera. Odznaczony był Srebrnym Krzyżem Orderu Virtuti Militari (nr 10292), dwukrotnie Krzyżem Walecznych, Polowym Znakiem Pilota (nr 1084) i brytyjskim Distinguished Flying Cross. Służąc w Polskich Siłach Powietrznych wykonał 71 lotów (z czego 15 na Wellingtonach, jeden na Mitchellu, a pozostałe na Mosquito VI).

W lipcu 1947 r. powrócił do Polski. Znalazł zatrudnienie jako pilot w Polskich Liniach Lotniczych "LOT". Na fali represji wobec powracających z Zachodu żołnierzy w latach pięćdziesiątych został usunięty z "LOT-u". Podjął wówczas pracę jako pilot samolotów agrolotniczych, które opylały lasy. Podpułkownik Kazimierz Konopasek zmarł 15 lutego 1974 r. w Zakopanem (na atak serca podczas jazdy na nartach) w wieku 66 lat. Spoczął na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.



Bogusław Szwedo

Źródła:
fotografia ze zbiorów pana Zbigniewa Charytoniuka
dokumenty z Centralnego Archiwum Wojskowego w Warszawie
dokumenty z Instytutu Polskiego i Muzeum Sikorskiego w Londynie
Czarni biją Wartę 3:0 [w:] Przegląd Sportowy, 14/1937
Gowarzewski A., Lwów i Wilno w ekstraklasie. Dzieje polskiego futbolu kresowego, GiA, Katowice 1997
Kalinowski F., Lotnictwo polskie w Wielkiej Brytanii 1940-1945, Instytut Literacki, Paryż 1969
Król W., Polskie dywizjony lotnicze w Wielkiej Brytanii 1940-1945, Wydawnictwo MON, Warszawa 1976
Krzystek T. J., Personel PSP w Wielkiej Brytanii 1940-1947, Agencja Lotnicza ALTAIR, Warszawa 2007
Księga Pamięci Kadetów II Rzeczypospolitej, Oficyna Wydawnicza Rytm, Warszawa 2001
Ku czci poległych lotników 1939-1945, Agencja Lotnicza ALTAIR, Warszawa 2006
Łukomski G., Polak B., Suchcitz A., Kawalerowie Virtuti Militari 1792-1945, Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Koszalińskiej, Koszalin 1997
Pawlak J., Absolwenci Szkoły Orląt, Wydawnictwo Retro-Art, Warszawa 2002
Pawlak J., Pamięci lotników polskich 1918-1945, Bellona, Warszawa 1998
Rocznik Oficerski 1932, Wydawnictwo Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1932
Rybka R., Stepan K., Rocznik Oficerski 1939, Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego, Kraków 2006
Rybka R., Stepan K., Awanse oficerskie w Wojsku Polskim 1935-1939, Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego, Kraków 2003
Wesołowski Z., Order Virtuti Militari i jego kawalerowie, Miami 1992
Krzystek T. J., Zieliński J., Dowódcy dywizjonów Polskich Sił Powietrznych na Zachodzie, Bellona, Warszawa 2002
Zieliński J., 305 Dywizjon Bombowy Ziemi Wielkopolskiej i Lidzkiej im. Józefa Piłsudskiego, Bellona, Warszawa 2004