Adolf Pietrasiak
Adolf Pietrasiak

Adolf Pietrasiak urodził się 17 listopada 1916 r. w Kośminie, małej wiosce koło Ryk, na pograniczu Mazowsza i Lubelszczyzny. Jego rodzice Witold i Antonina z domu Gołuch posiadali niewielkie gospodarstwo rolne. Młody Pietrasiak uczęszczał do szkoły powszechnej w Rykach. Zainteresowanie lotnictwem skłoniło go do kontynuowania edukacji w Szkole Podoficerów Lotnictwa dla Małoletnich w Bydgoszczy, do której wstąpił w roku 1932. Po czterech latach szkolenia ukonczył SPLdM i w stopniu kaprala otrzymał przydział do 122 Eskadry Myśliwskiej w Krakowie.

W chwili wybuchu wojny Pietrasiak wciąż służył w 122 Eskadrze Myśliwskiej III/2 Dywizjonu Myśliwskiego. We wrześniu wykonał kilka lotów - m.in. 4 września (bezowocny patrol), 6 września (kiedy wraz z resztą 122 Eskadry rozbił wyprawę bombową sześciu Do 17, zaś jego P.11c został uszkodzony przez własną artylerię przeciwlotniczą). 7 września wraz z kpt. Mieczysławem Wiórkiewiczem i plut. Antonim Markiewiczem wystartował alarmowo i wziął udział w pościgu za rozpoznawczym Dornierem 17 z jednostki Stab/KG 77, skutecznie uniemożliwiając mu wykonanie zadania. 17 września, po radzieckiej agresji, z Petlikowiec koło Buczacza (ok. 35 km od granicy z Rumunią) do Rumunii odleciało sześć ocalałych P.11c 122 Eskadry, natomiast reszta personelu (w tym i Pietrasiak) odjechała rzutem kołowym i przekroczyła granicę nad ranem 18 września.

Z Rumunii Pietrasiak na pokładzie statku (najprawdopodobniej przez Bejrut) przedostał się do Francji. Przeszkolił się na francuskie myśliwce, otrzymał awans na plutonowego i po ataku Niemców na Francję został włączony do polskiego klucza "kominowego" (DAT). Klucz ten pod dowództwem kpt. Bronisława Kosińskiego bronił fabryki lotniczej w Bourges, jako wyposażenie otrzymał produkowane właśnie tam myśliwce typu Curtiss Hawk 75A - początkowo tylko trzy, potem cztery kolejne. 5 czerwca kpt. Bronisław Kosiński, por. Marian Wesołowski, plut. Adolf Pietrasiak oraz plut. Jan Kremski stoczyli walkę z formacją He 111, która usiłowała zbombardować lotnisko przyfabryczne. Do walki włączyła się także klucz złożony z pilotów-oblatywaczy fabryki, dowodzony przez ppłk. pil. Heagelena. Trwająca prawie 50 minut walka zakończył się sukcesem: pięciu pilotów zestrzeliło razem trzy Heinkle i uszkodziło dwa dalsze; czterem lotnikom polskim i francuskiemu dowódcy przyznano potrójne 1/5 zwycięstwa (razem 3/5) oraz podwójne 1/5 zestrzelenia (razem 2/5). Do dalszych walk powietrznych klucza nie doszło. Po kapitulacji Francji piloci przelecieli na swych samolotach do Algierii; dalsza ewakuacja do Anglii odbyła się statkiem - przez Gibraltar. Pietrasiak przybył na "Wyspę Ostatniej Nadziei" 27 czerwca 1940 r.

Ukończył kurs myśliwski w jednostce wyszkolenia bojowego 58 Operational Training Unit (58 OTU) w Grangemouth i otrzymał przydział do 303 Dywizjonu Myśliwskiego im. Tadeusza Kościuszki. U "Kościuszkowców" przebywał krótko, gdyż szybko przeniesiono go do 92 Dywizjonu Myśliwskiego RAF (92 Squadron). Służąc w tej jednostce odniósł szereg pewnych zwycięstw w lecie 1941 r.: 2 lipca zestrzelił pojedynczego Bf 109, 4 lipca - jednego samodzielnie i jednego dzielonego wraz z innym pilotem. 8 lipca zestrzelił jednego Bf 109, dzień później - dwa Messerschmitty, a 11 lipca jednego. 23 lipca 1941 r. otrzymał przydział do polskiego 308 Dywizjonu Myśliwskiego "Krakowskiego".

Podczas walki powietrznej nad Francją 19 sierpnia 1941 r. zestrzelił jednego Bf 109 (prawdopodobnie z 5./JG 26) na południe od Dunkierki, niestety sam również został zestrzelony - ogniem obrony przeciwlotniczej. Wyskoczył na spadochronie i podczas lądowania doznał kontuzji nogi. Dzięki pomocy francuskich cywili trafił do St. Omer, gdzie zaopiekował się nim ruch oporu. Francuzi przewieźli go do Lille, gdzie pozostał do 1 września 1941 r. Następnie przewieziony został do Marsylii, gdzie poddano leczeniu jego nogę, której stan się pogorszył przez konieczność chodzenia. Potem przekroczył granicę z Andorą, przeszedł do Hiszpanii i zgłosił się w brytyjskim konsulacie w Barcelonie. Wreszcie, poprzez Madryt i Gibraltar, w listopadzie 1941 r. powrócił do Anglii. Ponownie latał w 308 dywizjonie, a od 24 sierpnia 1942 r. - w 317 Dywizjonie "Wileńskim". W grudniu 1942 r. ukończył kurs oficerski w Cosford i 1 stycznia 1943 r. został awansowany na podporucznika. 14 lutego 1943 r. odszedł na odpoczynek do znanego mu dobrze 58 OTU w Grangemouth, na stanowisko instruktora. 10 września 1943 r. wrócił do 308 dywizjonu.

29 listopada 1943 r., wystartował na Spitfirze IX nad Francję. Nad kanałem La Manche odłączył się od reszty dywizjonu i zawrócił, prawdopodobnie na skutek awarii silnika. Nigdy więcej go nie widziano - prawdopodobnie wpadł do morza i utonął w falach...

Podporucznik (Flying Officer) Adolf Pietrasiak za czyny wojenne odznaczony został Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari (nr 9183), Krzyżem Walecznych, Polowym Znakiem Pilota (nr 1167) oraz brytyjskim Distinguished Flying Medal. Jego ciała nigdy nie odnaleziono. Po wojnie rodzina poległego ufundowała symboliczny nagrobek, który stanął na cmentarzu w Rykach.

Data Samolot Jednostka Zniszczony
na pewno
Zniszczony
prawdo-
podobnie
Uszkodzony
05.06.1940 Curtiss H-75A klucz DAT Bourges 1/5 x He 111    
05.06.1940 Curtiss H-75A klucz DAT Bourges 1/5 x He 111    
05.06.1940 Curtiss H-75A klucz DAT Bourges 1/5 x He 111    
05.06.1940 Curtiss H-75A klucz DAT Bourges     1/5 x He 111
05.06.1940 Curtiss H-75A klucz DAT Bourges     1/5 x He 111
02.07.1941 Spitfire VB, QJ-[?] (W3245) 92 Dywizjon RAF Bf 109    
04.07.1941 Spitfire VB, QJ-[?] (W3245) 92 Dywizjon RAF Bf 109    
04.07.1941 Spitfire VB, QJ-[?] (W3245) 92 Dywizjon RAF 1/2 x Bf 109    
08.07.1941 Spitfire VB, QJ-[?] (R7195) 92 Dywizjon RAF Bf 109    
09.07.1941 Spitfire VB, QJ-[?] (W3245) 92 Dywizjon RAF Bf 109    
09.07.1941 Spitfire VB, QJ-[?] (W3245) 92 Dywizjon RAF Bf 109    
11.07.1941 Spitfire VB, QJ-[?] (W3128) 92 Dywizjon RAF Bf 109    
19.08.1941 Spitfire IIB, ZF-[?] (P8318) 308 dywizjon Bf 109    
   
Razem
8 i 1/10
0
2/5

Wojciech Zmyślony

Źródła:
fotografia ze zbiorów Instytutu Polskiego i Muzeum Sikorskiego (dzięki uprzejmości pana Bartłomieja Belcarza)
Cumft O., Kujawa H. K., Księga lotników polskich 1939-1946, Wydawnictwo MON, Warszawa 1989
Cynk J. B., Polskie Siły Powietrzne w wojnie 1939-1943, AJ-Press, Gdańsk 2001
Cynk J. B., Polskie Siły Powietrzne w wojnie 1943-1945, AJ-Press, Gdańsk 2002
Konieczny J. R., Malinowski T., Mała encyklopedia lotników polskich. Tomik II, WKiŁ, Warszawa 1988
Pawlak J., Polskie eskadry w wojnie obronnej, WKiŁ, Warszawa 1991
http://www.conscript-heroes.com/Pilots.html, dostęp 9 stycznia 2004 r.