Czesław Śnieć
Czesław Śnieć

Czesław Śnieć urodził się 30 stycznia 1919 r. Kutnie. W latach 1926-1929 uczęszczał do szkoły powszechnej, a następnie do Gimnazjum im. Henryka Dąbrowskiego, w którym w 1938 r. uzyskał maturę. 1 września tego roku rozpoczął służbę wojskową w 18 pułku piechoty w Skierniewicach, gdzie odbył kurs unitarny dla przyszłych podchorążych (tzw. dywizyjny kurs podchorążych rezerwy piechoty). 3 stycznia 1939 r. przeniesiony został do Szkoły Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie. Szkolony był na pilota w przyspieszonym tempie i przed wybuchem wojny ukończył wyższy kurs pilotażu. Nie brał bezpośredniego udziału w walkach kampanii wrześniowej, ewakuowany został w grupie podchorążych swojego rocznika na południowy wschód Polski, a następnie - po sowieckiej agresji - do Rumunii. Drogą morską przedostał się do Francji (przez Syrię), gdzie przybył pod koniec października 1939 r.

Śnieć skierowany został do francuskiego centrum wyszkolenia personelu latającego w Rabacie w Maroku, gdzie latał na samolotach Potez 25 i LeO 206. W czasie kampanii francuskiej nie walczył, ewakuował się statkiem do Wielkiej Brytanii, dokąd przybył 27 czerwca 1940 r. Trafił do obozu Weeton, gdzie z kolegami z ostatniego rocznika SPL odbywał kurs uzupełniający dla podchorążych (w obozie był dowódcą plutonu). Następnie skierowany został do polskiej szkoły pilotażu 1 Polish Flying Training School na kurs wznawiający, po zakończeniu którego 2 kwietnia 1941 r. skierowano go do 317 Dywizjonu "Wileńskiego". Szybko jednak ten przydział odwołano i już po paru dniach, 7 kwietnia, pilota wysłano do 55 OTU w Usworth na przeszkolenie na Hurricane'ach. Po jego zaliczeniu Śnieć otrzymał 27 maja 1941 r. przydział do 302 Dywizjonu Myśliwskiego "Poznańskiego". 7 września 1942 r. walcząc nad kanałem La Manche na wysokości Dover zestrzelił Focke-Wulfa. 6 stycznia 1943 r. został wysłany do Cosford na kurs wojskowy i 3 lutego powrócił do "Poznaniaków". 10 czerwca 1943 r. zestrzelił drugiego Fw 190, tym razem nad Knokke w Belgii.

8 września 1943 r. wystartował prowadząc eskadrę "A" nad Francję w eskorcie Marauderów. W rejonie Lille doszło do walki z niemieckimi myśliwcami - Śnieciowi udało się trafić jednego Messerschmitta (zgłosił go potem jako prawdopodobnie zestrzelonego), jednakże w wyniku walki został odłączony od dywizjonu i samotnie wracał w stronę Anglii. Nad Lille jego Spitfire został uszkodzony przez obronę przeciwlotniczą, w rezultacie czego pilot zmuszony został do przymusowego lądowania. Bezpiecznie wylądowawszy "na brzuchu", opuścił samolot i znalazł chwilowe schronienie w lesie. W nocy ruszył w drogę i dotarł do farmy, gdzie ukrył się. Został odkryty przez Francuzów, jednak miał szczęście - przebrano go w cywilne ubrania i skierowano do pracujących we Francji Polaków. Następnie został przerzucony w inne miejsce, gdzie zajął się nim francuska podziemna organizacja, pomagająca pilotom. Przez Paryż i Tuluzę przedostał się pod Pireneje, które następnie przekroczył w czasie sześciodniowego, ciężkiego marszu. Na granicy hiszpańsko-francuskiej został jednak aresztowany i przewieziony do więzienia w Pampelunie, a następnie do obozu koncentracyjnego Miranda de Ebro. Po czterech tygodniach wypuszczono go i 6 stycznia 1944 r. był w Madrycie. Stamtad przewieziono go do Gibraltaru, skąd 17 stycznia 1944 r. odleciał do Anglii.

W Anglii został przesłuchany, a po dłuższym odpoczynku skierowany 24 maja 1944 r. do 309 Dywizjonu Myśliwskiego "Ziemi Czerwieńskiej". 2 lipca 1944 r. przeniesiono go do 84 Group Support Unit w Aston Down, a potem w Thruxton - jednostki zapasowej 84 Grupy Myśliwskiej RAF, gdzie przez miesiąc oczekiwał na przydział do jednego z dywizjonów 131 Skrzydła Myśliwskiego. Wreszcie 1 sierpnia przybył do 302 dywizjonu na lotnisko Ford. Niedługo jednak był u "Poznaniaków", 23 sierpnia 1944 r. przesunięty został do 317 Dywizjonu "Wileńskiego" na dowódcę eskadry. Przez najbliższe miesiące latał bojowo na Spitfire'ach IX, zwalczając cele naziemne na froncie we Francji i Belgii. 1 lutego 1945 r. przeszedł do sztabu 131 Skrzydła Myśliwskiego na stanowisko oficera operacyjnego. Pozostał nim do 23 października 1945 r., kiedy to wrócił do 317 dywizjonu ponownie obejmując eskadrę "B". 22 grudnia 1945 r. przeniesiony został do 302 dywizjonu, gdzie dowodząc eskadrą "A" doczekał rozformowania Polskich Sił Powietrznych.

Służbę w polskim lotnictwie Śnieć zakończył w polskim stopniu kapitana i brytyjskim Flight Lieutenanta. W czasie wojny wykonał 192 loty bojowe. Odznaczony był Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari (nr 8435), trzykrotnie Krzyżem Walecznych, Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami, Polowym Znakiem Pilota (nr 927) oraz brytyjskim Distinguished Flying Cross. 26 kwietnia 1947 r. ostatecznie zdemobilizował się i wyjechał do Belgii, do rodziny żony. 1 grudnia 1947 r. przybył do Polski i zamieszkał początkowo w Kutnie. Później znalazł pracę w "Węglokoksie", a następnie w Polskiej Żegludze Morskiej na kierowniczych stanowiskach: m.in. jako przedstawiciel w Lagos w Nigerii oraz kierownik serwisu do Afryki Zachodniej. W latach 1968-1972 był attaché ds. morskich przy Ambasadzie Rzeczypospolitej Polskiej w Abudży w Nigerii.

Kapitan Czesław Śnieć zmarł zarażony chorobą tropikalną 13 kwietnia 1972 r. w Warszawie, miał 53 lat. Spoczął na Cmentarzu Centralnym w Szczecinie.

Data Samolot Jednostka Zniszczony
na pewno
Zniszczony
prawdo-
podobnie
Uszkodzony
07.09.1942 Spitfire VB, WX-V (BL925) 302 dywizjon Fw 190    
10.06.1943 Spitfire VB, WX-L (EN865) 302 dywizjon Fw 190    
08.09.1943 Spitfire VB, WX-A (AA909) 302 dywizjon   Bf 109  
   
Razem
2
1
0

Wojciech Zmyślony

Źródła:
fotografia ze zbiorów pana Edwarda Jaworskiego
dokumenty z Instytutu Polskiego i Muzeum Sikorskiego w Londynie
Cynk J. B., Polskie Siły Powietrzne w wojnie 1939-1943, AJ-Press, Gdańsk 2001
Cynk J. B., Polskie Siły Powietrzne w wojnie 1943-1945, AJ-Press, Gdańsk 2002
Sojda G., Powroty lotników [w:] Lotnictwo z Szachownicą 17 (1/2006)