Józef Waroński
Józef Waroński

Józef Waroński urodził się 1 stycznia 1907 r. w Czeladzi na Górnym Śląsku (ojciec Władysław, matka Konstancja z domu Jędrusek). Cywilne wykształcenie uzyskał ukończywszy siedem klas w Wojewódzkiej Szkole Mechanicznej i Hutniczej w Królewskiej Hucie, czyli Chorzowie (nazwę miasta zmieniono w 1934 r.). 20 września 1927 r. wstąpił ochotniczo do wojska i skierowany został do Oficerskiej Szkoły Lotniczej jako szeregowiec - pomocnik mechanika. 11 listopada 1930 r. przeniesiony został do 43 eskadry towarzyszącej w 4 pułku lotniczego w Toruniu jako kapral mechanik. 10 kwietnia 1931 r. odszedł do Centrum Wyszkolenia Podoficerów Lotnictwa w Bydgoszczy na przeszkolenie pilotażowe, a 20 sierpnia 1931 r. powrócił do Torunia, tym razem do 42 eskadry liniowej. Służył tam do końca września 1935 r., z przerwą na kurs wyższego pilotażu w Grudziądzu (20 maja - 27 czerwca 1932 r.). 1 października 1935 r. otrzymał przydział do Szkoły Podchorążych dla Podoficerów w Bydgoszczy i w dokumentach miał tam przydział aż do 15 października 1938 r. Z innych źródeł wiadomo jednak, że Waroński widnieje także wśród absolwentów XI promocji Szkoły Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie, toteż prawdopodobnie szkolenie oficerskie odbywał zarówno w Bydgoszczy, jak i w Dęblinie i 15 października 1938 r. promowany został do stopnia podporucznika.

Po miesięcznym urlopie Waroński przydzielony został do 35 eskadry liniowej w Krakowie, a 15 marca 1939 r. przeniesiony do 31 eskadry liniowej (obie wyposażone w lekkie bombowce PZL.23 "Karaś"). Eskadra ta w ramach przygotowań do wojny została przemianowana na 31 eskadrę rozpoznawczą, włączona do lotnictwa Armii "Karpaty" i przesunięta z podpoznańskiej Ławicy, przez Skniłów pod Lwowem, na lądowisko Werynia. Tam Warońskiego zastała wojna. W czasie kampanii wrześniowej wykonał 4 loty bojowe. 3 września (w załodze z por. obs. Jerzym Sukiennikiem i kpr. strz. Józefem Starostą) brał udział w nalocie na kolumnę pancerną na szosie Nowy Targ-Chabówka, 5 września wykonywał podobne zadanie pomiędzy Pińczowem a Kielcami, 7 września wykonywał rozpoznanie szos w rejonie Jarosławia, Przeworska, Łańcuta i Rzeszowa, a 9 września rozpoznawał po trasie Jarosław-Krosno-Jasło-Rzeszów-Kolbuszowa-Mielec-Tarnobrzeg-Brześć. 17 września Waroński na swym Karasiu wystartował do Czerniowiec w Rumunii. 18 września odleciał stamtąd do Bukaresztu (z międzylądowaniem w Jassy). W stolicy Rumunii zdał samolot lokalnym władzom wojskowym. Następnie przedostał się nad Morze Czarne i w porcie Bałczik zaokrętował się na statek "Aghios Nikolaos", którym 15 października odpłynął do Bejrutu. Z Bliskiego Wschodu do Francji zabrał go francuski "Ville de Strasbourg", który do Marsylii zawinął 29 października 1939 r.

We Francji Waroński przebywał początkowo w obozie dla oficerów lotnictwa w Salon. Pod koniec 1939 r. został wyznaczony do służby w polskim lotnictwie bombowym, które organizowało się w Wielkiej Brytanii, dokąd odpłynął na początku stycznia 1940 r. Skierowany został do polskiego obozu na stacji RAF Eastchurch, gdzie przystąpił do nauki języka angielskiego i przepisów obowiązujących w Royal Air Force. Po paru miesiącach dalszego szkolenia, znalazł się w pierwszym składzie powstałego 22 lipca 1940 r. w Bramcote 301 Dywizjonu Bombowego "Ziemi Pomorskiej".

W drugiej połowie września Waroński poleciał na pierwsze bombarodowanie terenu nieprzyjaciela, celem był francuski port w Boulogne. W ciągu kolejnych także latał nad porty, z których Niemcy mieli przeprowadzić planowaną inwację. W nocy z 24 na 25 września 1940 r. Battle z załogą w składzie: ppor. pil. Józef Waroński, ppor. naw. Józef Kuliński i sierż. strz. Karol Paliwoda wystartował na kolejne bombardowanie Boulogne. Ok. 80 km od lotniska macierzystego 301 dywizjonu, Swinderby, samolot został zaatakowany i zestrzelony przez niemieckiego nocnego myśliwca. Battle rozbił się o ziemię, nastąpiła eksplozja bomb. Żaden z członków załogi nie ocalał. Porucznik (Pilot Officer) Józef Waroński odznaczony został Krzyżem Walecznych i Polowym Znakiem Pilota (nr 417). Pochowany został na kościelnym cmentarzu All Saints (Wszystkich Świętych) w Honington.



Wojciech Zmyślony

Źródła:
fotografia ze zbiorów pana Jerzego Pawlaka
dokumenty z Instytutu Polskiego i Muzeum Sikorskiego w Londynie
Cumft O., Kujawa H. K., Księga lotników polskich 1939-1946, Wydawnictwo MON, Warszawa 1989
Pawlak J., Polskie eskadry w wojnie obronnej, WKiŁ, Warszawa 1991