Paweł Zenker
Paweł Zenker

Paweł Zenker urodził się 25 grudnia 1914 r. we wsi Chocicza niedaleko Jarocina w Wielkopolsce (rodzice Leon i Emilia z domu Ruszkiewicz). Po ukończeniu szkoły powszechnej rozpoczął naukę w Państwowym Kolegium Nauczycielskim w Poznaniu, gdzie w 1934 r. uzyskał maturę. Zgłosił się do wojska i od 19 września 1934 r. przebywał na kursie unitarnym w Szkole Podchorążych Piechoty w Różanie. Następnie 3 stycznia 1935 r. zameldował się w Szkole Podchorążych Rezerwy Lotnictwa w Dęblinie, gdzie pozostał aż do 11 września 1935 r., uzyskując podstawowe przeszkolenie w pilotażu oraz stopień plutonowego podchorążogo. Po niecałym roku spędzonym w SPRL postanowił kontynuować karierę w wojsku jako oficer zawodowy, w związku z czym zgłosił się i został przyjęty na drugi rocznik Szkoły Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie. Ukończył ją 15 października 1937 r. jako podporucznik pilot ze specjalnością myśliwską.

19 października 1937 r. Zenker otrzymał przydział do 142 Eskadry Myśliwskiej w 4 Pułku Lotniczym w Toruniu jako pilot. Od 8 października 1938 r. pełnił w tej samej eskadrze funkcję oficera technicznego, a do jego obowiązków należał nadzór nad personalem naziemnym i samolotami P.11c, na których latali toruńscy myśliwcy. 5 kwietnia 1939 r. przeniesiony został do Centrum Wyszkolenia Lotnictwa nr 1 w charakterze instruktora pilotażu myśliwskiego. 26 lipca 1939 r. powrócił do 142 Eskadry, z którą pozostał aż do wybuchu wojny. 30 sierpnia 1939 r. z eskadrą przeniósł się na polowe lotnisko Markowo w pobliżu Torunia.

2 września Zenker lecąc w kluczu z kpr. pil. Ludwikiem Weywerem atakował rozpoznawczego Hs 126, jednakże z powodu zacięcia się karabinów w "jedenastce" Niemiec zdołał uciec. 3 września wspólnie z kpr. Zygmuntem Kleinem, pchor. Karolem Pniakiem i ppor. Stanisławem Skalskim przechwycił innego Hs 126, którego w końcu zestrzelono. Zwycięstwo zapisano początkowo na konto Zenkera (który to "wykończył" Henschla), jednakże w ostatecznym rozrachunku na "liście Bajana" zwycięstwo podzielono pomiędzy czwórkę pilotów biorących udział w pogoni (Kleina, Pniaka, Skalskiego i Zenkera).

Zenker brał udział w lotach bojowych podczas kolejnych dni kampanii wrześniowej (m.in. na rozpoznanie), jednakże nie miał innych zestrzeleń. 8 września podczas startu na lot patrolowy z lądowiska Kierz pod Lublinem silnik jego samolotu zdał obroty. "Jedenastka" ze stojącym śmigłem wpadła w zabronowane pole i skapotowała, szczęśliwie pilot nie odniósł poważnych obrażeń. W dniu agresji sowieckiej na Polskę, 17 września po południu, rzutem kołowym ewakuował się do Rumunii. Później przedarł się do Francji (brak informacji na temat trasy, którą tam dotarł).

Zenker zdecydował się na wyjazd do Anglii, aby latać w Polskich Siłach Powietrznych formowanych u boku Royal Air Force i w jednym z pierwszych transportów wyjechał z Francji. Początkowo trafił do przydzielonej Polakom bazy w Eastchurch na wyspie Sheppey niedaleko Londynu, gdzie przez kolejne miesiące uczył się języka angielskiego i zaznajamiał z regulaminami. Latem 1940 r. w jednostce wyszkolenia bojowego 5 Operational Training Unit w Aston Down przeszkolony został na myśliwcach, a 7 sierpnia 1940 r. otrzymał przydział do 501 Dywizjonu Myśliwskiego RAF (501 Squadron) stacjonującego w Gravesend. W jego składzie za sterami Hurricane'ów I brał udział w bitwie o Anglię. 12 sierpnia nad Ramsgate zestrzelił Ju 87. Sześć dni później, 18 sierpnia, zgłosił kolejny sukces: pewne zestrzelenie Bf 109 (ok. 17.35 w okolicy Whitestable) oraz uszkodzenie kolejnego Messerschmitta.

24 sierpnia 1940 r. brał udział w locie przeciwko niemieckiej wyprawie bombowej (ok. 30 bombowców Do 215 w eskorcie myśliwców). W rejonie Dover doszło do walki myśliwców 501 Dywizjonu RAF z Niemcami, w wyniku której niemiecka formacja zawróciła na wschód. W pościgu za Niemcami Zenker został zestrzelony w swoim Hurricenie I SD-W (P3141) do morza.

Awansowany pośmiertnie na porucznika (Pilot Officer) Paweł Zenker odznaczony był trzykrotnie Krzyżem Walecznych oraz Polowym Znakiem Pilota (nr 432). Nie ma grobu, jego ciała nigdy nie odnaleziono.

Data Samolot Jednostka Zniszczony
na pewno
Zniszczony
prawdo-
podobnie
Uszkodzony
03.09.1939 P.11c 142 Eskadra 1/4 x Hs 126    
12.08.1940 Hurricane I, SD-M (P3397) 501 Dywizjon RAF Ju 87    
18.08.1940 Hurricane I, SD-[?] (R4103) 501 Dywizjon RAF     Bf 109
18.08.1940 Hurricane I, SD-[?] (R4103) 501 Dywizjon RAF Bf 109    
   
Razem
2 i 1/4
0
1

Wojciech Zmyślony

Źródła:
fotografia ze zbiorów pana Wojciecha Sankowskiego
dokumenty z Instytutu Polskiego i Muzeum Sikorskiego w Londynie
Cynk J. B., Polskie lotnictwo myśliwskie w boju wrześniowym, AJ-Press, Gdańsk 2000
Cynk J. B., Polskie Siły Powietrzne w wojnie 1939-1943, AJ-Press, Gdańsk 2001
Gretzyngier R., Polacy w obronie Wielkiej Brytanii, Rebis, Warszawa 2007