Cmentarz katolicki przy ul. Janowskiej w Białej Podlaskiej (lubelskie)


W Białej Podlaskiej spoczywa trzech lotników poległych w czasie kampanii wrześniowej. Wszyscy pochowani są na katolickim cmentarzu przy ul. Janowskiej. Pierwszym z nich jest ppor. obs. Michał Nowacki z 65 Eskadry Bombowej. 2 września 1939 r. wystartował z lotniska Nosów koło Białej Podlaskiej na samolocie PZL.23B "Karaś" na lot bojowy z zadaniem zbombardowania niemieckich kolumn pancernych, które przerwały front w rejonie Częstochowy. Leciał jako dowódca załogi w składzie: plut. pil. Antoni Kulesza i kpr. strz. Wilhelm Adamik. Podczas wykonywania zadania "Karaś" został omyłkowo ostrzelany przez polską obronę przeciwlotniczą. Obserwator ppor. Nowacki otrzymał postrzał klatki piersiowej i zmarł z upływu krwi w samolocie, przed powrotem na własne lotnisko. Pozostali członkowie załogi wyszli z opresji bez szwanku.

11 września 1939 r. zginęła załoga z 53 Eskadry Obserwacyjnej w składzie ppor. obs. Stanisław Hudowicz i ppor. pil. Oskar Sobol. Wykonywali oni przelot związany z przebazowaniem eskadry z lotniska Stara Wieś koło Węgrowa do Brześcia nad Bugiem. Ok. godz. 16:05 w rejonie Białej Podlaskiej ich RWD-8 został zaatakowany i zestrzelony przez dwusilnikową maszynę Luftwaffe, zapewne Messerschmitta 110 z jednostki 2./ZG 76 (zwycięstwo przypisuje się Lt. Wolfgangowi Falckowi). Samolot spadł w pobliżu linii kolejowej Warszawa-Brześć, koło wsi Styrzyniec. Obu lotników pochowano w oddzielnych grobach w lesie koło wsi Porosiuki na zachód od Białej Podlaskiej, koło miejsca zestrzelenia. Wiosną 2012 r. dokonano ekshumacji ciał lotników, a 1 września 2012 r. na cmentarzu przy ul. Janowskiej odbył się ich uroczysty pogrzeb.

Stopień Nazwisko, imię Data śmierci Jednostka
ppor. obs.Hudowicz Stanisław11.09.193953 Eskadra Obserwacyjna
ppor. obs.Nowacki Michał02.09.193965 Eskadra Bombowa
ppor. pil.Sobol Oskar11.09.193953 Eskadra Obserwacyjna
Razem
3
   

Stanisław Lauferski, Wojciech Zmyślony



Wejście na cmentarz katolicki w Białej Podlaskiej.

Grób ppor. obs. Michała Nowackiego.

Grób ppor. obs. Stanisława Hudowicza i ppor. pil. Oskara Sobola.

Nagrobków w pierwotnym miejscu spoczynku załogi z 53 Eskadry Obserwacyjnej nie zlikwidowano i nadal można je oglądać w lesie koło wsi Porosiuki niedaleko Białej Podlaskiej.

Poprzednie miejsce pochówku ppor. obs. Stanisława Hudowicza na miejscu katastrofy.

Zbliżenie na napis na nagrobku.

Poprzednie miejsce pochówku ppor. pil. Oskara Sobola. na miejscu katastrofy.

Nieczytelny na zdjęciu napis na nagrobku głosi: "Tu spoczywa ppor. pilot Tadeusz Oskar Sobol lat 25 członek załogi polskiego samolotu wojskowego RWD-8 53 Eskadry Obserwacyjnej Armii Modlin zestrzelonego przez hitlerowców w nierównej walce za wolność Polski w dniu 11 września 1939 roku cześć jego pamięci".


Źródła:
fotografie autorstwa: pana Stanisława Lauferskiego, pana Tomasza Walaska
Cumft O., Kujawa H. K., Księga lotników polskich 1939-1946, Wydawnictwo MON, Warszawa 1989
Ku czci poległych lotników 1939-1945, Agencja Lotnicza ALTAIR, Warszawa 2006
Mikołajczuk M., Lotnicze tradycje Białej Podlaskiej, ZP Grupa, Warszawa 2008