Cmentarz komunalny w Krośnie (podkarpackie)


Na cmentarzu komunalnym przy ul. Wyszyńskiego w Krośnie w kwaterze C1 znajduje się szereg grobów lotników, zarówno z okresu przedwojennego, kampanii wrześniowej, jak i lat po II wojnie światowej. Pochówki z 1939 r. dotyczą kadry Szkoły Podoficerów Lotnictwa dla Małoletnich, którą pod koniec 1938 r. przeniesiono z Bydgoszczy do Krosna.

Pierwszego dnia wojny lotnisko w Krośnie było dwukrotnie bombardowane, ok. godz. 6:00 oraz ok. godz. 14:00. Kolejny nalot miał miejsce 6 września, a dwa dni później do Krosna wkroczyły niemieckie wojska. Z uwagi na sprzeczne informacje dokładna liczba zabitych i rannych jest trudna do ustalenia (część na skutek odniesionych ran zmarła). Wśród nich byli pochowani w Krośnie: kpr. Koczuba (2 września), por. Kowalczyk (sprzeczne informacje o dacie zgonu: 2 lub 10 września), kpr. Machura (2 lub 3 września), plut. Rusin (1 lub 2 września) oraz szer. Stasik (2 września).

Wbrew temu, co podaje literatura, na cmentarzu nie ma grobów: szer. Jana Sołtysiaka oraz st. szer. Jana Machajka, również służących w SPLdM i poległych 2 września 1939 r.

Na cmentarzu znajdują się także inne mogiły, w których według opisu na nagrobkach spoczywają lotnicy. Są to: Stanisław Kapłan (zginął 8 września 1939 r.), Piotr Rogacz (zginął 10 września 1939 r.), Władysław Cichocki (zginął 17 maja 1942 r.), Józef Smegocki (zginął 18 maja 1942 r.) oraz Kazimierz Kociszewski (zginął 3 czerwca 1944 r.). Nie udało się znaleźć jednak potwierdzenia, by te osoby istotnie służyły we wrześniu 1939 r. w Lotnictwie Wojskowym.

Stopień Nazwisko, imię Data śmierci Jednostka
kpr. rtg.Koczuba Florian02.09.1939Szkoła Podoficerów Lotnictwa dla Małoletnich
por. obs.Kowalczyk Antoni02?10.09.1939Szkoła Podoficerów Lotnictwa dla Małoletnich
kpr.Machura Wilhelm02?03.09.1939Szkoła Podoficerów Lotnictwa dla Małoletnich
plut.Rusin Edward01?02.09.1939Szkoła Podoficerów Lotnictwa dla Małoletnich
szer.Stasik Wilhelm02.09.1939Szkoła Podoficerów Lotnictwa dla Małoletnich
Razem
5
   

Wojciech Zmyślony



Brama wejściowa cmentarza.

Widok ogólny kwatery C1, w której znajdują się groby wojenne polskich lotników.

Widok ogólny kwatery C1, w której znajdują się groby wojenne polskich lotników.

Widok ogólny głównej C1, w której znajdują się groby wojenne polskich lotników.

Grób kpr. rtg. Floriana Koczuby.

Grób por. obs. Antoniego Kowalczyka.

Grób kpr. Wilhelma Machury.

Grób plut. Edwarda Rusina.

Grób szer. Wilhelma Stasika (pochowanego jako "Stosik").


Źródła:
fotografie autorstwa pani Sylwii Godek
Cumft O., Kujawa H. K., Księga lotników polskich 1939-1946, Wydawnictwo MON, Warszawa 1989
Pawlak J., Płonące bazy - wrzesień 1939, Wydawnictwo Retro-Art, Warszawa 2004
Stecki W. (red.), Księga pochowanych żołnierzy polskich poległych w II wojnie światowej, tom I. Żołnierze września A-M, Oficyna Wydawnicza "Ajaks", Pruszków 1993
Stecki W. (red.), Księga pochowanych żołnierzy polskich poległych w II wojnie światowej, tom I. Żołnierze września N-Z, Oficyna Wydawnicza "Ajaks", Pruszków 1993
http://groby.radaopwim.gov.pl, dostęp 14 października 2013 r.