Feliks Szyszka
Feliks Szyszka

Feliks Fryderyk Szyszka urodził się 1 czerwca 1916 r. w Kołomyi. W 1935 r., po uzyskaniu matury w Korpusie Kadetów nr 1 we Lwowie, przeszedł kurs unitarny w Szkole Podchorążych Piechoty w Różanie, a następnie na początku 1936 r. wstąpił do Szkoły Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie. 15 października 1938 r. został promowany na podporucznika ze specjalnością pilota myśliwskiego, po czym przydzielony do 123 Eskadry 2 Pułku Lotniczego w Krakowie.

Po reorganizacji lotnictwa 123 Eskadrę, wyposażoną w przestarzałe P.7, przydzielono do Brygady Pościgowej i przesunięto w rejon węzła warszawskiego. 1 września o godz. 16:00 Szyszka wystartował jako prowadzący klucza na przechwycenie niemieckiej grupy bombowców. Doszło do walk pomiędzy myśliwcami Brygady Pościgowej a bombowcami i eskortą. Szyszka wszedł na ogon Bf 110 i ostrzeliwał go, dopóki inny Messerschmitt nie zaatakował go. Pociski z działek rozerwały w powietrzu "siódemkę" Polaka, a pilot wyleciał z kabiny. Ocknął się w powietrzu i rozwinął spadochron. Jeden z Messerschmittów ostrzelał wiszącego na spadochronie z broni pokładowej, zadając mu rany postrzałowe w nogi. Ciężko poparzony i ranny Szyszka wylądował na nadwiślańskim brzegu w okolicy Nieporętu. Sanitarka zabrała go na lotnisko Poniatów, gdzie lekarz eskadry udzielił mu pierwszej pomocy. Potem został zabrany przez do Szpitala Mokotowskiego w Warszawie. W chwili wkroczenia Niemców do stolicy jego rany były zaropiałe, kości pogruchotane. Szyszka pozostał w szpitalu, z którego po wyzdrowieniu zabrać go mieli do oflagu Niemcy. Później (wciąż pod niemieckim nadzorem) leczył się w Łodzi i Krakowie. Kiedy mógł poruszać się o lasce z prześcieradeł skręcił sznur i uciekł ze szpitala przez okno, w nocy. Przedostał się przez Tatry na Słowację, a następnie drogą przez Węgry i Włochy - do Francji. We Francji Szyszka przydzielony został do personelu bazy polskiej w Lyon-Bron. Odbył szkolenie na MS-406, a po ataku Niemców na Francję włączono go do tzw. Groupe de Chasse Marche Polonais - jednostki, która miała bronić okolic Lyonu. Nie wiadomo, czy brał udział w lotach bojowych, a także jaką drogą przedostał się do Anglii.

W Anglii Szyszka przebywał początkowo w Blackpool. 12 września 1940 r. przybył do Speke i włączony został do pierwszego składu formującego się tam 308 Dywizjonu Myśliwskiego "Krakowskiego". W dywizjonie przeszkolił się na Hurricane'ach, potem na Spitfire'ach. Latem 1941 r., kiedy jego dywizjon bardzo często pojawiał się nad Francją, odniósł sukcesy: 27 czerwca, podczas ataku 1 Skrzydła Myśliwskiego na lotnisko niemieckie w Calais, Szyszka zniszczył jednego zaparkowanych tam myśliwców Bf 109 w pojedynkę, a drugiego z innym pilotem; 7 lipca prawdopodobnie zestrzelił nad Checques Bf 109; 8 lipca nad Lille na pewno zniszczył jednego Bf 109; 14 sierpnia w walce nad St. Omer zaliczył kolejnego pewnego Messerschmitta.

6 maja 1942 r. Szyszka został dowódcą 308 dywizjonu. 17 maja 1942 r. wystartował na treningowy lot na Spitfire'ach V, mając za bocznego młodego pilota, kpr. Witolda Knotta. Nad Recktory Farm samoloty Szyszki i Knotta zderzyły się w powietrzu (z winy tego drugiego) i spadły, rozbijając się doszczętnie w miejscowości Besswick. Piloci zginęli na miejscu (Szyszka próbował ratować się skokiem ze spadochronem, jednakże zginął uderzony statecznikiem samolotu).

Kapitan (Squadron Leader) Feliks Szyszka pochowany został na cmentarzu kościelnym St. Catherine (św. Katarzyny) w Leconfield. Odznaczony został trzykrotnie Krzyżem Walecznych, Polowym Znakiem Pilota (nr 533) oraz Odznaką Honorową za Rany i Kontuzje.

Data Samolot Jednostka Zniszczony
na pewno
Zniszczony
prawdo-
podobnie
Uszkodzony
07.07.1941 Spitfire IIA, ZF-W (P8661) 308 dywizjon   Bf 109  
08.07.1941 Spitfire IIA, ZF-W (P8661) 308 dywizjon Bf 109    
14.08.1941 Spitfire IIB, ZF-[?] (P8694) 308 dywizjon Bf 109    
   
Razem
2
1
0

Wojciech Zmyślony

Źródła:
fotografia ze zbiorów Instytutu Polskiego i Muzeum Sikorskiego w Londynie (dzięki uprzejmości pana Grzegorza Śliżewskiego)
Belcarz B., Polskie lotnictwo we Francji 1940, Stratus, Sandomierz 2002
Krzystek T., Zieliński J., Dowódcy dywizjonów Polskich Sił Powietrznych na Zachodzie, Bellona, Warszawa 2002
Pawlak J., Polskie eskadry w wojnie obronnej, WKiŁ, Warszawa 1991
Urbanowicz W., Początek jutra, Znak, Kraków 1968