:: Lotnictwo Wojskowe 1939 :: Polskie Siły Powietrzne
we Francji 1939-1940
:: Polskie Siły Powietrzne
w Wlk. Brytanii 1940-1946
:: Armia Polska na Wschodzie i 2 Korpus Polski 1941-1946 :: Polacy w USAAF
1943-1945
:: Lotnictwo ludowego Wojska Polskiego
1943-1945
:: Wojenne relacje lotników :: Życiorysy lotników :: Loty bojowe i operacyjne :: Cmentarze wojenne :: Szkoła Podchorążych Lotnictwa 1925-1939 :: "Lista Bajana" :: "Lista Krzystka" :: Pozostałe artykuły :: Podziękowania i źródła :: Księga gości :: O stronie - kontakt :: Wyszukiwanie :: "Poszukuję informacji
o lotniku..."
:: Udostępnij swoje zbiory :: Linki
Polish Fighter Colours Polish Wings 20 - Yakovlev Yak-1, Yak-3, Yak-7, Yak-9 Ppor. pil. Marian Bełc. As myśliwski Dywizjonu 303 (1914-1942)
Nowości na stronie
Myśliwiec z Wrocławia. Ppor. pil. Leon Kosmowski (1919-1942) Z boiska na wojnę. Wojenne losy Gerarda Wodarza reprezentanta Polski na Igrzyskach Olimpijskich w Berlinie w 1936 r.

 

 

6 listopada 2018

Dzisiejsze nowości to napisany od nowa życiorys Jerzego Schmidta, zasłużonego pilota Dywizjonów 303 i 315, wykaz personelu III/1 Dywizjonu, a także galeria zdjęć oraz zestawienie podstawowych danych o 16 Eskadrze Obserwacyjnej. Materiały dotyczące tej jednostki zainspirowała niezwykle ciekawa kolekcja zdjęć udostępniona przez rodzinę Antoniego Kiełkiewicza, obserwatora 16 Eskadry.

Polskie Radio uruchomiło stronę internetową poświęconą udziałowi polskich lotników w bitwie o Anglię. Sama witryna ma charakter popularyzatorski, ale niewątpliwą perełką jest opublikowany zbiór nagrań Polskiego Radia i Radia Wolna Europa z wypowiedziami polskich pilotów myśliwskich: Bohdana Arcta, Bolesława Drobińskiego, Mariana Duryasza, Aleksandra Gabszewicza, Wacława Króla, Ludwika Martela, Tadeusza Nowierskiego, Stanisława Skalskiego, Witolda Urbanowicza, Stefana Witorzeńcia, Kazimierza Wünsche i Jana Zumbacha.

Tymczasem w dniach 14-16 listopada w angielskim Exeterze odbędą się (jak co roku ostatnimi czasy) uroczystości upamiętnienia 307 Dywizjonu, który w latach II wojny światowej strzegł tego miasta przed nocnymi nalotami. 15 listopada o godz. 10:00 zostanie przed ratuszem podniesiona polska flaga w obecności burmistrza. W samym ratuszu prezentowana będzie wystawa w języku polskim i angielskim - wstęp wolny. Będzie czynna: w środę 14 listopada w godz. 10:00-16:00; w czwartek 15 listopada w godz. 10:00-18:00; w piątek 16 listopada w godz. 10:00-16:00. Organizatorami wydarzenia są dobrze znani Czytelnikom strony Panowie z 307 Squadron Project oraz Rada Miasta Exeteru (Exeter City Council). Więcej informacji znajduje się na stronie internetowej organizatorów, dostępnej po kliknięciu na miniaturę plakatu poniżej.

307 Squadron Project

 

 

9 października 2018

Po kilkumiesięcznej awarii (czego nie byłem świadom) naprawiona została księga gości (nie dało się dodać nowych wpisów). Zapraszam więc do korzystania i zamieszczania komentarzy.

Moda na "Dywizjon 303" nakręcona przez dwa sierpniowe filmy kinowe doprowadziła do serii odgrzewanych kotletów na rynku wydawniczym. Poza rzecz jasna samym dziełem Fiedlera w dwóch odsłonach na nowo wydana została też "Sprawa honoru", "Orły nad Europą" (wydane pierwotnie jako "Zapomniane dywizjony"), a także wspomnienia Tadeusza Koca - jednego z dowódców 303 Dywizjonu. Oczywiście wymagania rynku sprawiły, że zamiast tytułu pierwszego wydania (tj. "Błękitne niebo i prawdziwe kule", rozpowszechnianego przed laty w Kanadzie) mamy "303. Mój dywizjon". Wspomnienia dowódcy 303 Dywizjonu same przez się zasługują na lekturę, warto więc skomentować aspekty wydawnicze. O ile okładka jest zwyczajnie brzydka, o tyle wnętrze pozytywnie zaskakuje. Publikacja jest bowiem naprawdę solidnie zilustrowana wyborem zdjęć dotyczących bezpośrednio jej bohatera. Nie jest to częste w książkach wydawanych na szerszą skalę i we względnie dużym nakładzie. Zagadka wyjaśnia się po zajrzeniu do stopki, w której jako redaktor techniczny figuruje znany skądinąd Robert Gretzyngier. Na okładce podano powojenne nazwisko autora, tj. Tadeusz Kotz.

Bardzo interesująca jest również historia Krzysztofa Grabowskiego, strzelca pokładowego 1586 Eskadry i 301 Dywizjonu, który po wojnie wsławił się jako wybitny żeglarz i pierwszy Polak, który samotnie przepłynął Atlantyk. Autorem książki "Miłość aż po grób" jest Adam Hałat, który przed paru laty napisał doskonałą książkę o Tadeuszu Wawerskim, która w moim przekonaniu była (i chyba nadal jest) najlepszą biografią lotnika bombowego, jaka się ukazała. Pracując nad książką o Grabowskim autor podszedł do tematu równie profesjonalnie, pisząc wciągająco i bazując na bogatych materiałach archiwalnych.

Wydawnictwo AA z kolei wydrukowało książkę "Liberatorem do Polski". To opowieść o Janie Cholewie, wybitnym pilocie 300 Dywizjonu i 1586 Eskadry o gigantycznym dorobku wojennym 110 lotów bojowych. Nie jest stricte historyczna, a wręcz przeciwnie - mocno beletryzowana. Czyta się ją przyjemnie, niemniej jednak trzeba pogodzić się zupełnym brakiem badań archiwalnych, czy potknięciami natury merytorycznej. Mocnym dokumentalnym akcentem jest za to przywołany pamiętnik Jana Cholewy z okresu 1939-1942 oraz notatki z kalendarzyka z lat późniejszych. Autorem jest Tadeusz Dytko i co ciekawe, jest to bodajże już jego czwarta publikacja na temat Cholewy.

W sprzedaży pojawił się też kolejny numer czasopisma "Gapa", którego treść bez grama wątpliwości zainteresuje każdego Czytelnika tej strony.

Dzisiejsze nowości na stronie to opis cmentarza w Kocku (fotografie udostępnił Pan Tomasz Walasek) oraz wykazy personelu IV/1 Dywizjonu Myśliwskiego.

303. Mój dywizjon Miłość aż po grób Liberatorem do Polski Gapa

 

 

9 września 2018

Na stronę dodane zostały zdjęcia z cmentarza w dalekim kanadyjskim St John's, a ich autorką jest Pani Dorota Pietruszka.

Na stronie "Modele z Szachownicą" ukazało się opracowanie autorstwa Janusza Młodzianki poświęcone dziejom lotników Polskich Linii Lotniczych "LOT" w czasie kampanii wrześniowej. Imponuje zarówno objętością jak i bogactwem archiwalnych materiałów: zdjęć i reprodukcji dokumentów. Autor w dalszym ciągu zbiera materiały i prowadzi dalsze prace nad uzupełnieniem i rozbudową, stąd w jego imieniu uprzejmie proszę osoby dysponujące materiałami w tym temacie o kontakt.

Od zeszłego piątku w kinach dostępny jest film "Dywizjon 303. Historia prawdziwa". Zamieszczone niżej plakaty z filmu przedstawiają (od lewej): Piotra Adamczyka (gra Witolda Urbanowicza), Macieja Zakościelnego (Jan Zumbach) oraz Antoniego Królikowskiego (Witold Łokuciewski).

303. Bitwa o Anglię 303. Bitwa o Anglię 303. Bitwa o Anglię

 

 

24 sierpnia 2018

Dzisiejsze nowości to opis cmentarza w Hereford oraz meldunki bojowe czterech pilotów, a także wykaz polskich lotników przetrzymywanych w obozie oficerskim w Rothesay na wyspie Bute. To ostatnie opracowanie jest raczej skromne, jednak powstało, aby uzupełnić wydaną ostatnio i szeroko reklamowaną książkę Małgorzaty Szejnert "Wyspa Węży".

Od zeszłego piątku w kinach dostępny jest film "Hurricane", dystrybuowany w Polsce pod tytułem "303. Bitwa o Anglię" - poniżej plakaty z (od lewej): Milo Gibsonem (gra Johna Kenta), Marcinem Dorocińskim (Witold Urbanowicz) oraz Iwanem Rheonem (Jan Zumbach).

303. Bitwa o Anglię 303. Bitwa o Anglię 303. Bitwa o Anglię

 

 

31 lipca 2018

Poprawiony i uzupełniony został opis cmentarza w Marrakeszu, a dzięki Panu Krzysztofowi Walaszczykowi pojawił się także szereg nowych zdjęć. Nowością jest galeria zdjęć z cmentarza w Gielniowie.

Na stronie internetowej After Brexit Support zamieszczono natomiast materiały związane z uroczystością, jaka odbyła się przy pomniku poświęconym pamięci asa myśliwskiego por. Franciszka Surmy.

 

 

18 lipca 2018

Nowości na stronie to przygotowana od nowa galeria cmentarza w Baginton (zamieszczono zdjęcia w większej rozdzielczości oraz przygotowano dokładniejszy opis). Zupełną nowością jest opis i zdjęcia z holenderskiego w Nijmegen, gdzie leżą lotnicy 300 i 301 Dywizjonu.

Niedawno w Internecie pojawiły się zwiastuny dwóch produkcji filmowej: brytyjskiego "Hurricane" oraz polskiego "Dywizjonu 303". Po 77 latach od zakończenia bitwy o Anglię, po kilku latach od śmierci ostatniego polskiego pilota w niej uczestniczącego, wreszcie doczekaliśmy się pełnometrażowych filmów skupiających się na udziale polskich lotników w starciu decydującym o losach całej wojny. Czy filmy będą dobre czy złe będzie się można przekonać jeszcze w tym roku w kinach, tymczasem trzy dostępne w serwisie Youtube zapowiedzi dają przedsmak emocji: "Dywizjon 303" oraz "Hurricane".

Zachęcam także do zajrzenia na stronę Pana Wacława Iszkowskiego, na której można znaleźć wiele informacji na temat Jerzego Iszkowskiego - pilota 304 Dywizjonu, cichociemnego, instruktora, kawalera Virtuti Militari. Na stronie dostępne są fragmenty wspomnień tego lotnika, ale znaleźć można także informację o wydanych w trzech tomach wspomnieniach słynnego lotnika.

Na stronie internetowej Komitetu Pomnika Polskich Sił Powietrznych został opublikowany niezmiernie interesujący film (kolorowy!) przedstawiający uroczystość odsłonięcia w 1948 r. tego pięknego monumentu sąsiadującego z bazą RAF Northolt.

 

 

5 czerwca 2018

Nowości na stronie to galerie z dwóch cmentarzy w angielskim Millom (za co składam w tym miejscu gorące podziękowania Panu Marcinowi Salamonowi, którego sfotografowanie tych miejsc specjalnie na potrzeby niniejszej strony kosztowało - z powodu licznych perypetii - dużo wysiłku i poświęcenia!).

Gorąco zachęcam także do sięgnięcia do książki mojego autorstwa pt. "Z boiska na wojnę. Wojenne losy Gerarda Wodarza reprezentanta Polski na Igrzyskach Olimpijskich w Berlinie w 1936 r.". Jest ona na czasie z powodu zbliżającego się mundialu w Rosji, a także przypadającej właśnie dzisiaj 80. rocznicy legendarnego piłkarskiego meczu Polska-Brazylia na Mistrzostwach Świata w 1938 r., w którym zagrał bohater tej 100-stronicowej, bogato ilustrowanej publikacji. Wodarz był przedwojennym wybitnym piłkarzem, olimpijczykiem, genialnym skrzydłowym reprezentacji Polski i Ruchu Wielkie Hajduki (obecnie Ruch Chorzów), podoficerem rezerwy 75 Pułku Piechoty, żołnierzem Wehrmachtu, a wreszcie na Zachodzie - plutonowym lotnictwa szkolącym kursantów polskiej szkoły pilotażu podstawowego 16 (Polish) Service Flying Training School w Newton. Strona sklepu internetowego otwiera się po kliknięciu na okładkę.

Efendi

 

 

23 maja 2018

W imieniu Grzegorza Śliżewskiego i Fundacji Historycznej Lotnictwa Polskiego pragnę zaprosić Czytelników strony na konferencję pt. "Bohaterowie drugiego planu", która odbędzie się w dniach 8-9 czerwca 2018 r. w Koszalińskiej Bibliotece Publicznej. Szczegóły dostępne są na stronie internetowej Fundacji. Osobiście również zachęcam również do przybycia, bowiem będę miał przyjemność wygłosić w Koszalinie prelekcję poświęconą byłym żołnierzom Wehrmachtu służącym w Polskich Siłach Powietrznych.

Nakładem wydawnictwa "Aurora" ukazała się książkowa biografia gen. bryg. Ludomiła Rayskiego pt. "Efendi". Jej autorami są: Jerzy Wypiórkiewicz, Zbigniew Kowalewski i Sławomir Kozak. Liczącą 304 strony publikację zamówić można na stronie wydawnictwa (należy kliknąć na okładkę).

Bohaterowie drugiego planu Efendi

 

 

23 marca 2018

Dodane zostały nowe wersje życiorysów Józefa Fuśniaka i Mieczysława Pawlikowskiego (ten drugi napisany wspólnie z Panem Grzegorzem Korczem), fotografie z cmentarza w Yatesbury (zdjęcia autorstwa Pana Marcina Salamona) oraz wykaz personelu latającego III/4 Dywizjonu Myśliwskiego. O szereg informacji, a także nowych zdjęć i reprodukcji dokumentów rozbudowany został artykuł o małpie dowódcy 317 Dywizjonu kpt. Włodzimierza Miksy. Istniejąca już wcześniej galeria zdjęć z cmentarza w Michelstadt została wzbogacona o 14 nowych fotografii.

 

 

24 lutego 2018

Dzisiejsze aktualizacje to galerie z cmentarzy w Hamburgu (fotografie wykonał Pan Dariusz Bednarz), Lancaster i Warrington (Pan Marcin Salamon) oraz Veghel. Stworzona została także malutka galeria fotografii z jednostek współpracy z obroną przeciwlotniczą (AACU), mająca cztery zdjęcia, która może z czasem się rozrośnie.

Dopisane zostały także wszystkie oficjalnie zaliczone zniszczone i uszkodzone na ziemi samoloty nieprzyjacielskie. Wykazy te dotyczą Dywizjonów 303, 316, 317, a także I Skrzydła Myśliwskiego (307 Dywizjon był dodany już dawniej). Do zwycięstw powietrznych I Skrzydła dodane zostały pominięte wcześniej zestrzelenia dowódcy z ramienia RAF Johna Kenta.

Na stronie internetowej Komitetu Pomnika Lotników Polskich pojawiło się ogłoszenie w sprawie konkursu na zaprojektowanie i wykonanie pomnika. Monument ma stanąć na pierwszym lotnisku, na które przeniosły się polskie dywizjony po inwazji w Normandii w 1944 r. - niewielkiej wsi Plumetot we Francji. Dalsze szczegóły tej ciekawej inicjatywy Czytelnicy znajdą w aż trzech językach (polskim, francuskim i angielskim) pod podanym powyżej linkiem.

 

 

27 stycznia 2018

Dzisiejsze aktualizacje to galerie z cmentarzy w Brandesburton (zdjęcia Pani Joanny Radeckiej i Pana Marcina Salamona) i Noordwijk, a także uzupełniony opis cmentarza w Le Crotoy, w związku z identyfikacją na tamtejszym cmentarzu grobu Tadeusza Stabrowskiego z 308 Dywizjonu.

Na stronie dodany został życiorys Władysława Kiedrzyńskiego, pilota 114 Eskadry oraz 316 Dywizjonu. Galeria 309 Dywizjonu została nieco uporządkowana, opisy poprawione i uzupełnione. Dodano także kilkadziesiąt zdjęć z całego okresu istnienia (łącznie jest ich w tej chwili 92).

Przebudowana została sekcja dotycząca meldunków bojowych. Zamiast tłumaczeń zamieszczone zostały reprodukcje dokumentów, a ich treść przepisana w języku oryginalnym, czyli w zdecydowanej większości - po angielsku. Oprócz modyfikacji stron istniejących dotychczas dodane zostało kilka nowych meldunków. Docelowo sekcja zostanie rozbudowana do kilkudziesięciu meldunków tak, aby przedstawić przykładowe dokumenty z wszystkich lat wojny, z wszystkich polskich dywizjonów, z walk przeciwko bombowcom i myśliwcom różnych typów, przeciwko samolotom niemieckim i włoskim, odniesione na Hurricane'ach, Spitfire'ach, Mustangach, Defiantach, Beaufighterach, Mosquitach i Typhoonach. Już teraz zamieszczone są meldunki pierwszego i ostatnich zwycięstw pilotów Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii, z bitwy o Anglię, z operacji "Veracity" i "Veracity II", z tzw. 500. zestrzelenia oraz z bitwy nad Gandawą.

Zmiana ta wynika z chęci zaprezentowania Czytelnikom dokumentów oryginalnych, w formie pierwotnej, bez jakiejkolwiek redakcji, poprawiania nawet ewidentnych błędów merytorycznych, literówek czy przekręconych nazw własnych. Dokumenty w takiej formie są na ogół niedostępne, gdyż w książkach i czasopismach autorzy publikują zazwyczaj ich tłumaczenia, poddane mniejszym lub większym modyfikacjom, zwykle bez zamieszczanych na górze formularzy zawierających dane takie jak liczba nieprzyjacielskich samolotów czy wysokości walki. Z kolei brak tłumaczenia to skutek ograniczeń czasowych. Zrobienie dobrego tłumaczenia jest niestety trudne i czasochłonne. Jednak wszechobecność języka angielskiego, dostęp do internetowych automatycznych tłumaczy czy słowników, a także rosnąca znajomość angielskiego w społeczeństwie pozwala wierzyć, że mimo to Czytelnicy sobie poradzą. Jako że w meldunkach bojowych używane jest specjalistyczne słownictwo, dodany został słowniczek z tłumaczeniami na język polski najczęściej pojawiających się zwrotów.

Łącznie, według komisji Bajana, lotnikom myśliwskim Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii zaliczono 1225 zgłoszeń, które dały sumę 747 i 1/4 samolotów zestrzelonych na pewno, 122 zestrzelonych prawdopodobnie oraz 133 i 2/3 uszkodzonych. Wszystkich meldunków było jednak o kilkadziesiąt mniej niż 1225, gdyż wielu pilotów w jednym meldunku zgłaszała podwójne zwycięstwa. Tak czy inaczej owe 24 zamieszczone na stronie meldunki stanowią przynajmniej 2% wszystkich, a jak wspomniano - dodawane będą jeszcze kolejne.

 

 

:: wstecz